Paradigma shift binnen de GGZ

Vorige maand las ik dit artikel met Joost Rompa in de Volkskrant, over verkeerde diagnoses. Joost had jarenlang de diagnose bipolaire stoornis, maar bleek een posttraumatische stress-stoornis te hebben door een onverwerkt vroegkinderlijk trauma. Ik vond zoveel herkenning in dat artikel. Het raakte me. Van de week zag ik Joost voorbij komen op LinkedIn. Ik stuurde hem een LinkedIn uitnodiging, we raakten aan de praat en besloten gisteren te bellen en ervaringen uit te wisselen.

Joost heeft in 1999 de diagnose bipolaire 1 stoornis gekregen. Hoewel hij destijds duidelijk aan had gegeven dat hij een hele zware jeugd heeft gehad en hulp nodig had bij de verwerking daarvan, kreeg hij het etiket bipolaire 1 stoornis. Hij moest 20 jaar lang vele verschillende medicijnen slikken. Die maakten zijn klachten alleen maar erger. Niemand vroeg hem nog naar zijn trauma. Hij had een etiket bipolaire 1 stoornis en daar werd hij naar behandeld. Punt.

Zijn moeder had ook de diagnose bipolaire 1 stoornis. Het is vaak erfelijk, zeggen ze, dus Joost kreeg snel hetzelfde label opgeplakt. Dat zijn moeder óók een heftig jeugdtrauma had en dat dat wel eens de oorzaak van al haar klachten kon zijn, was niet belangrijk voor de GGZ. Joost moest gewoon zo snel mogelijk een diagnose en medicatie krijgen.

Niemand luisterde

Het verhaal wat Joost vertelde over zijn ervaringen met de GGZ vond ik heel schrijnend. Hij werd zó niet gehoord. Hij wist toen hij om hulp vroeg precies wat de oorzaak van zijn klachten was. Maar niemand luisterde.

Gelukkig zijn de tijden veranderd. Inmiddels is hij vanwege alle nare bijwerkingen (tegen het advies van zijn psychiater in en met hulp van de apotheek) gestopt met zijn medicatie en heeft hij met hulp van zijn huisarts een nieuwe diagnose gekregen: Posttraumatische Stress-stoornis (PTSS). Die diagnose past hem als een jas en hij wordt nu behandeld voor zijn onverwerkte trauma’s.

Onwetendheid

Het rare is: veel psychiaters van de oude stempel weten vrijwel niks van trauma’s en de verregaande gevolgen daarvan op iemands leven. Traumabehandeling is iets waar ze vaak al helemáál niks van weten.

Ze weten vooral hoe je moet starten met medicatie. Over afbouwen weten ze dan ook weer vrij weinig. Bijna niemand heeft volgens mij écht goede kennis over afbouwen, omdat onderzoek doen naar afbouwen de farmaceutische industrie geen geld oplevert?!

Joost is enorm de dupe geworden van de onwetendheid binnen de hulpverlening. Echt vreselijk. Onwetendheid is natuurlijk menselijk, maar zeker in dit geval wel echt vreselijk. Getraumatiseerde mensen zoals Joost raken daarbovenop óók nog eens getraumatiseerd door de hulpverlening… Gelukkig komt er in mijn beleving een paradigma shift aan.

Paradigma shift

Joost zijn verhaal raakte me heel erg. Het was goed dat we belden, want ik heb gelukkig een hele goede ervaring met de GGZ. Hij was blij verrast dat te horen.

Mijn psychiater en psycholoog zijn heel open-minded en mensgericht. Het lijkt erop dat de GGZ aan het veranderen is. Er is volgens mij een paradigma shift gaande. De mens en (onverwerkt) trauma komen meer centraal te staan. Dat is althans mijn ervaring en ik zie het ook meer in de media. Denk bijvoorbeeld aan een tv-programma als Geraldine en de vrouwen.

Zo kan het ook

Mijn psychiater staat natuurlijk open voor medicatie gebruik, maar heeft altijd aangegeven dat ze mij niet méér medicatie wilde geven en dat ze niet te lang medicatie wilde geven.

Toen ik het vorige zomer zo zwaar had, baalde ik daar vreselijk van. Ik wilde gewoon meer pillen om de pijn te doven! Maar gelukkig kreeg ik die niet en kon ik daardoor echt met mijn trauma aan de slag. Ik ben toen pas het seksueel misbruik uit mijn kindertijd gaan verwerken.

Ook stond mijn psychiater positief tegenover het afbouwen van mijn lithium. Ik voelde me echt gehoord en begrepen. Ze gaf me de ruimte om mijn verhaal te doen.

Ik denk dat mijn psychiater medicatie meer ziet als tijdelijke ondersteuning. Zoiets als lopen met krukken. Wanneer je je been breekt, moet lopen met krukken. Maar zodra je been beter wordt en het revalideren beter gaat, ga je stoppen met lopen met krukken.

Levenslang met krukken lopen is zelden nodig bij goeie revalidatie/ therapie. Zo zou het met medicatie ook moeten zijn denk ik. Zeker bij zulke (voor het lichaam) zware medicatie als lithium.

Naast een andere kijk op medicatie en het afbouwen daarvan, heeft mijn psychiater ook een bredere blik als het gaat om trauma in combinatie met psychische aandoeningen. En ik denk: misschien zijn veel van die psychische aandoeningen wel symptomen van onverwerkt trauma?! Net zoals ik geen bipolaire 2 stoornis had, maar leed onder mijn onverwerkte trauma.

Onverwerkt trauma

Ik heb vier jaar geleden bij de GGZ aangeklopt voor hulp, maar ik heb nooit over mijn trauma gepraat. Dat ik toen dus niet al de diagnose PTSS kreeg kan ik hun echt niet kwalijk nemen. Ik paste het beste in het bipolaire 2 stoornis hokje. Door die diagnose kon ik in therapie en werd dit vergoed door mijn zorgverzekering. Daarom ben ik blij dat ik destijds dat label kreeg.

In september 2020 was ik er pas klaar voor om te vertellen dat ik op 5-jarige leeftijd seksueel misbruikt ben door mijn zwemleraar. Pas toen realiseerde ik me hoe dit onverwerkte trauma mijn leven ontwrichtte.

Mijn psycholoog gaf me alle veiligheid en ruimte om erover te praten. Daar ben ik haar nog steeds dankbaar voor.

Toen ik aangaf dat ik naar aanleiding van het RTL programma Geraldine en de vrouwen me wilde aanmelden voor de behandeling bij PSYTREC heeft ze me daar enorm in gesteund. Geweldig! Ik gun iedereen zo’n fijne psycholoog/ behandelaar.

Het label eraf halen

Van de week had ik een afsluitend gesprek en evaluatie met mijn psychiater. Dat was zo’n fijn gesprek! Ze luisterde echt naar me, was begripvol en meedenkend.

Het allerbeste nieuws: mijn diagnose bipolaire 2 stoornis gaat er binnenkort officieel af! Ze ziet dat ik daar echt niet (meer) in pas. Door alles wat ze nu weet, kan ze haar beeld bijstellen. En dat doet ze dus ook! Niet star vasthouden aan overtuigingen, maar open blijven kijken en meebewegen met dat wat zich aandient. Was iedere psychiater maar zo!

Ze zei dat ik haar door mijn verhaal weer echt aan het denken heb gezet over de invloed van (onverwerkt) trauma op mensen. En ze gaf aan dat ze zéker bij mensen met een bipolaire 2 stoornis weer nog beter gaat letten op eventueel onderliggend trauma. Ze was zich daar al wel van bewust, maar nu extra. Hoe fijn is dat?!

Van oud naar nieuw

Joost was blij met mijn verhaal. Het kán dus anders en dat gebeurt ook al. Zoals bij mijn GGZ. Er is nog een lange weg te gaan. Maar het begin is er!

Ik heb het héél erg getroffen met mijn GGZ en mijn psychiater en psycholoog. Ik hoop dat meer hulpverleners de mens in plaats van de DSM5 diagnoses centraal gaan zetten, dat iedere psychiater en psycholoog (méér) gaat leren over onverwerkte trauma’s en de impact daarvan op iemands leven en op zijn of haar fysieke en mentale gezondheid.

Ik hoop dat er echt een paradigma verschuiving gaat komen. Het is zo hard nodig!

Change is coming!

Moeilijk onderwerp binnen hulpverlening

De meeste hulpverleners vinden het moeilijk om met hun cliënten te praten over seksueel misbruik/ seksueel geweld. Een heel goed artikel over dit onderwerp! Vast een klein voorstukje:

“Er zijn hulpverleners die zich alleen richten op dat ene stukje waar de patiënt voor komt, als een legitieme uitwijkmanoeuvre om het werkelijke probleem te omzeilen. Alsof je een rotte kies behandelt door alle tanden eromheen schoon te maken, maar de kies zelf onaangeraakt te laten. Dat de artsen of hulpverleners seksueel misbruik ongemakkelijk vinden is begrijpelijk, maar dat mag niet betekenen dat ze het onderwerp dan maar moeten ontwijken.”

Artikel uit TROUW

Psychologen en verslavingsdeskundigen vinden het moeilijk met cliënten te praten over seksueel geweld. Terwijl de ervaring van toen vaak een verklaring is voor de problemen van nu. Door Catrien Spijkerman 28 januari 2021, 10:26

Angela Bison (42) heeft lang gedacht dat het ‘erbij hoorde.’ Dat mannen zich aan haar opdrongen, dat ze seksuele handelingen verrichtte tegen haar zin. “Rond mijn vijftiende had ik mijn eerste vriendje, hij was drie jaar ouder en had al veel ervaring op seksueel gebied. Porno kijken, seksspeeltjes erbij – hij deed allemaal dingen die ik niet wilde. Maar ik had problemen thuis, en had het gevoel dat ik van hem afhankelijk was. Ik was veel te bang dat hij bij me weg zou gaan.”null

Ook na die relatie kreeg ze te maken met seksueel geweld. “Soms zei ik duidelijk: ‘Dit wil ik niet’, maar als ze bleven doorgaan, gaf ik me er maar aan over.” Het was haar eigen schuld, vond ze. “Had ik maar niet onder invloed moeten zijn.” Van haar 15de tot haar 31ste kampte Bison namelijk met een verslaving aan harddrugs en alcohol. 

Na jarenlange therapie om van haar verslaving af te komen, werkt ze tegenwoordig als ervaringsdeskundige bij een instelling voor begeleid wonen. “Ik ben nu ruim tien jaar clean. Als ervaringsdeskundige ligt mijn expertise bij verslaving, maar tijdens mijn werk kwam ik in contact met andere ervaringsdeskundigen die te maken hadden gehad met seksueel misbruik. Zij vertelden mij hoeveel impact die ervaringen hebben gehad op hun leven. Toen pas besefte ik: dat heb ik ook meegemaakt.” Op haar 39ste, ruim twintig jaar na haar eerste ervaringen met seksueel geweld, zocht ze alsnog hulp.

‘Omdat niemand er ooit naar vroeg’

Bison is niet de enige: “Bij veel cliënten duurde het járen voordat ze erover begonnen te praten”, zegt Ellen Roskes, directeur van Blauwe Maan, de hulpverleningsorganisatie in Midden- en West-Brabant die gespecialiseerd is in hulp na onvrijwillige seks en misbruik. Daar klopte Bison uiteindelijk aan. “Waarom niet eerder? Omdat niemand er ooit naar vroeg. Onze cliënten hebben vaak een hele geschiedenis van zorg- en hulpverlening achter de rug voor ze bij ons terecht komen. Ze zijn bij psychologen, verslavingstherapeuten, maatschappelijk werkers en huisartsen geweest, maar niemand durfde ernaar te vragen of wist ermee om te gaan. Terwijl juist dat soort zorgverleners een belangrijke signalerende rol zouden kunnen hebben.”

Initiatieven als #MeToo hebben in de maatschappelijke discussie weliswaar meer openheid gebracht, in de hulpverlening heerst er nog steeds een taboe op praten over seksueel geweld, merkt Blauwe Maan. Dat leidt tot zogenoemde handelingsverlegenheid: hulpverleners weren het onderwerp, waardoor slachtoffers niet de hulp krijgen die ze nodig hebben.

Afweermechanisme

Ook Kenniscentrum Seksualiteit Rutgers en Centrum Seksueel Geweld (CSG) beamen dit. “Het is geen onwil, maar het ontbreekt hulp- en zorgverleners aan kennis en vaardigheden. Er wordt in de opleidingen te weinig aandacht aan besteed”, zegt Willy van Berlo, programmacoördinator seksueel geweld bij Rutgers. Onlangs startte Rutgers de petitie #tothier om bij het kabinet onder andere aan te dringen op meer deskundigheid op dit gebied. null

De fysiotherapeut, de tandarts, maar ook de huisarts en de psycholoog – ze denken vaak: ‘dit is niet aan mij’, vertelt Ellen Roskes van Blauwe Maan. “Seksueel geweld en misbruik is een intiem, eng onderwerp. Dan gaat een afweermechanisme in werking dat we allemaal in ons hebben: laat ik er maar niet naar vragen, want wie weet wat er dan allemaal naar boven komt. Sommige hulpverleners weten bovendien niet hoe ze ernaar moeten vragen – ze hebben er letterlijk de woorden niet voor. Weer anderen hebben een blinde vlek. Ze zijn er echt van overtuigd dat het probleem onder hun cliënten niet speelt.”

Statistisch gezien is dat laatste zo ongeveer onmogelijk, weet Roskes. Meer dan de helft van de vrouwen en één op de vijf mannen in Nederland heeft te maken gehad met seksueel geweld en ongewenste aanrakingen, blijkt uit de Monitor Seksuele Gezondheid van Rutgers. Volgens cijfers van CSG is één op de acht vrouwen ooit verkracht, bij mannen is dit één op de 25.

Posttraumatische stressstoornis

Niet iedereen die te maken heeft gehad met seksueel geweld, heeft hiervoor hulp nodig, zegt Iva Bicanic, hoofd van het CSG. “Maar uit onderzoek blijkt dat de helft van de mensen die seksueel geweld heeft meegemaakt, daarop vastloopt. Ze hebben relatieproblemen, of lijden aan slaap- en persoonlijkheidsproblemen, verslaving, suïcidaliteit, of – met stip op 1 – posttraumatische stressstoornis.”null

Ze melden zich volgens Bicanic met deze klachten bij hulpverleners, maar praten liever niet over hun ervaringen met seksueel geweld. “Hun gevoelens van schuld en schaamte zijn zo groot dat zij dat onderwerp hardnekkig vermijden. Soms zien ze zelf het verband tussen het misbruik en hun andere problemen niet. Er zijn hulpverleners die zich alleen richten op dat ene stukje waar de patiënt voor komt, als een legitieme uitwijkmanoeuvre om het werkelijke probleem te omzeilen. Alsof je een rotte kies behandelt door alle tanden eromheen schoon te maken, maar de kies zelf onaangeraakt te laten. Dat de artsen of hulpverleners seksueel misbruik ongemakkelijk vinden is begrijpelijk, maar dat mag niet betekenen dat ze het onderwerp dan maar moeten ontwijken.”

Bij Angela Bison waren het niet de ervaringen met seksueel geweld die aan de basis lagen van haar verslaving, maar ze hebben de verslaving later wel versterkt, vertelt ze. “Iedere nare ervaring probeerde ik af te dekken met alcohol of drugs. Ik ging er alleen maar méér door gebruiken. Achteraf denk ik dat het had geholpen als ik tijdens mijn verslavingstherapie ook over die ervaringen met seksueel geweld had gepraat. Ik moest voortdurend standaard vragenlijsten invullen. Of ik suïcidale gedachten had, of ik een leegte ervoer, of ik me eenzaam voelde. Achteraf vind ik het heel raar dat er nooit één vraag over seksueel geweld ging.”

Zowel Iva Bicanic als Blauwe Maan pleit er daarom voor dat hulp- en zorgverleners tijdens de intake standaard vragen naar ervaringen met seksueel geweld. Bicanic: “De verantwoordelijkheid om erover te beginnen ligt nu nog te veel bij de patiënt, en niet bij de hulpverlener – dat moeten we omkeren. Gezien het aantal mensen dat met seksueel geweld in aanraking komt, is het helemaal niet gek om ernaar te vragen: in een huisartsenpraktijk zijn het er algauw twee per dag. Je gaat als zorgverlener een traject met iemand aan, dan is het goed uit te leggen waarom je wilt weten wat iemand heeft meegemaakt. Zorgverleners hoeven heus niet meteen expliciet over misbruik te beginnen, ze kunnen bijvoorbeeld eerst in brede zin vragen welke negatieve ervaringen iemand heeft meegemaakt.”

Verstijven bij aanraking

Er zijn bovendien vaak genoeg aanleidingen voor een zorgverlener om erover te beginnen, zegt Roskes van Blauwe Maan. “Een patiënt die bij de huisarts de grootste moeite heeft zich uit te kleden, een patiënt die bij de psycholoog komt vanwege relatieproblemen, een patiënt die in de tandartsstoel verstijft bij iedere aanraking – dan kun je vragen: heeft u soms iets naars meegemaakt op gebied van intimiteit?”

Vervolgens is het heel belangrijk niet te oordelen. “Ik heb de schuld altijd bij mezelf gezocht”, zegt Bison. “Pas sinds kort weet ik dat daar een naam voor is: victim blaming. Blijkbaar was het makkelijker mezelf wijs te maken dat ik het zelf had veroorzaakt, dan dat ik in een situatie terecht was gekomen waarin iets gebeurde tegen mijn wil. Ik vond het ook erg moeilijk te zeggen dat ik verkracht en aangerand was. ‘Toch is dat wat er is gebeurd’, zei de hulpverlener bij Blauwe Maan tegen me. Mensen hebben dingen bij mij gedaan die ze niet hadden mogen doen.” 

Ook hulpverleners maken zich onbewust soms schuldig aan victim blaming, weet Bicanic van het CSG. “Opmerkingen als ‘je had ook bij hem weg kunnen gaan’, of ‘waarom heb je niet tegengestribbeld’ zijn schadelijk. Die kunnen ertoe leiden dat iemand er jarenlang niet meer over begint.” Het andere uiterste is echter ook niet handig, zegt Bicanic. “De meeste mensen zijn niet gebaat bij al te veel ‘oh wat erg voor je’. Ze vinden het vaak ongemakkelijk al te veel als slachtoffer bejegend te worden.”

Na aantal maanden nog eens ernaar vragen

Het is zeker niet de bedoeling het onderwerp op te dringen, zegt Bicanic. “Misschien wil iemand er niet over praten, dat is ook goed. Het gaat erom dat hulpverleners laten merken dat de mogelijkheid er is. Op die manier ‘normaliseren’ ze het onderwerp en stralen ze uit dat ze het niet uit de weg gaan. Het kan ook geen kwaad er na een aantal maanden nog eens naar te vragen.” 

Bison moet toegeven dat ze er twintig jaar geleden niet op was ingegaan als hulpverleners hadden gevraagd of ze ooit iets naars had meegemaakt op seksueel gebied. “Ik zou me te erg hebben geschaamd om erover te praten. Maar waarschijnlijk was aan m’n gezicht wel te lezen geweest wat de vraag met me deed. En misschien had het me eerder aan het denken gezet. Tegen hulpverleners zou ik willen zeggen: ga er maar vanuit dat het antwoord ‘ja’ is.”

Tips voor hulpverleners

Social designers Anne Ligtenberg en Mats Horbach werken samen met Blauwe Maan aan een online platform met concrete tips van slachtoffers voor hulpverleners.

Hoe vraag je als hulpverlener naar seksueel misbruik?

In hun project #YouToo? verzamelen Ligtenberg en Horbach zo veel mogelijk ervaringen en adviezen uit de praktijk. Ze zijn nog op zoek naar artsen, maatschappelijk werkers, docenten en hulpverleners die hun kant willen belichten: waarom is praten hierover zo moeilijk? Professionals die willen bijdragen kunnen zich aanmelden op www.vraag-youtoo.nl 

Depressie en hypomanie = onderdrukte en ontplofte expressie?!

Mijn bipolaire 2 stoornis bleek een post traumatische stress stoornis te zijn. PTSS wordt vaker verward met een Bipolaire 2 Stoornis, omdat de symptomen erg op elkaar lijken. Bij PSYTREC (waar ik mijn PTSS behandeling heb gehad) maken ze dit vaker mee. Ik heb na zitten denken over mijn “depressies en hypomaniën”. Wat zijn depressies en hypomaniën nu eigenlijk? Waar kwamen ze precies vandaan? Wat gebeurde er in mij?

Depressie is onderdrukte expressie

Door mijn behandeling bij PSYTREC ontdekte ik dat mijn depressies allemaal voortkwamen uit het onverwerkte trauma, het seksueel misbruik uit mijn kindertijd. Ja duh, denk je nu misschien. Maar ik zat er zo in gevangen dat ik het pas ging inzien toen ik het misbruik begon te verwerken.

De gevoelens van schaamte, schuld, walging, onveiligheid etcetera maakten dat ik me intens rot voelde. Ik onderdrukte mijn gevoelens, omdat het teveel pijn deed. Het was te eng en te pijnlijk om te voelen wat er allemaal te voelen was. Daardoor onderdrukte ik mezelf, mijn expressie.

Dat is volgens mij wat depressie eigenlijk écht is. Depressie is onderdrukte expressie. Het onderdrukken van wie je bent, met alle gevoelens die erbij horen. Het gevoel dat je jezelf niet mag en kunt zijn, een “I can’t be me disease”.

De oorzaak van onderdrukking is denk ik bij iedereen anders. Bij mij was de oorzaak het onverwerkte seksueel misbruik.

Ik ben van mezelf, als vurig leeuw teken, een erg intens en expressief persoon. Dus mijn expressie, mezelf, onderdrukken was echt een uitputtingsslag en heel deprimerend.

Ik zie ineens heel helder dat ik tijdens depressies mezelf als een kurk heel hard onder water heb geprobeerd te duwen. Dat kostte veel energie, want die kurk wilde natuurlijk per se naar de oppervlakte.

Als onderdrukken niet meer lukte dan knalde die kurk ineens naar boven. Als tegenbeweging ontplofte mijn expressie ver boven het water uit. Dat was de “hypomanie” denk ik nu.

Verschil manie en hypomanie

Bij een bipolaire 2 stoornis is er geen sprake van manieën, maar van hypomaniën. Er treedt bij een hypomanie hyperactiviteit, overmatige vreugde, impulsiviteit en prikkelbaarheid op, maar het contact met de realiteit gaat niet verloren en er treden ook geen psychotische symptomen op, zoals wanen en hallucinaties. Wat bij een manie vaak wel het geval is.

Een hypomanie ervaarde ik dus nooit als ontregelend en voelde vaak juist fijn omdat ik zóveel levenslust en energie kreeg. Na een periode van depressie was het heerlijk om weer tot leven te komen!

Het nadeel was dat het nogal ongecontroleerd voelde. Het was echt als een lang onderdrukte kurk die uit het water ontplofte. En ik wist na deze toffe piek volgt altijd een diep dal. Er zat dus altijd angst onder de hypomanie.

Hypomanie is ontplofte expressie

Nu ik weet wat ik nu weet, denk ik dus dat mijn hypomanie altijd ontplofte expressie was. Ik ben van mezelf een vurig, enthousiast, gedreven en creatief type. Door het onderdrukken van mezelf door mijn onverwerkte trauma kon ik niet mezelf zijn. Ik vond dit heel verwarrend, frustrerend en verdrietig. Maar het lukte me niet om het anders te doen.

Het voelde alsof die onderdrukte expressie ergens een uitweg zocht en als die werd gevonden ontplofte het dus, omdat het zolang onderdrukt was. Echt als een kurk onder water. Een kurk drijft, die móet naar het oppervlaktewater.

Omdat mijn angstbrein/ amygdala en zenuwstelsel zo ontregeld waren door mijn onverwerkte trauma lukte het me niet om die kurk gewoon lekker te laten drijven op het water. Ik was te erg uit balans. Dus het was óf onderdrukte expressie óf ontplofte expressie.

Ik had natuurlijk wel periodes waarin de kurk even rustig kon drijven, maar ik wist altijd: straks gaat ie weer onder water of de lucht in. Ik had totaal geen controle. Wat ik ook probeerde.

De ontplofte expressie uitte zich bij mij in veel levenslust en levensvreugde waarbij ik van alles creëerde. Ik heb van mezelf veel energie en creativiteit en die wilde ik dan per se uiten, want NU kon het! Ik wist nooit hoe lang zo’n periode zou duren, dus het voelde als nu of nooit.

Ik zette in een paar uur tijd websites op, startte allerlei projecten, deed allerlei bijzonder leuke dingen. Ik hou van creëren en samen mooie dingen maken. In periodes van ontplofte expressie deed ik van alles, maar het was dus nogal ongecontroleerd en ongedoseerd. Daarna stortte ik altijd weer in.

Ik kan nu zo goed zien en voelen wat er voorheen gebeurde. Ik ben niet meer bang dat ik weer terugval. Ik heb namelijk met de behandeling van PSYTREC de oorzaak aangepakt en mijn trauma verwerkt. Ik voel dat ik weer aan het roer van mijn leven sta.

Door verwerking kan ik mijn expressie gewoon uiten

Door mijn behandeling, mijn huiswerk en de nazorg kan ik nu eindelijk “gewoon mezelf zijn”. Ik ben nog steeds een vurig, enthousiast, gedreven en creatief type, maar omdat nu eindelijk mijn hoofd, lijf en hart in balans zijn, één zijn, kan ik mijn expressie gewoon uiten, zonder extreme pieken en dalen. Ik voel me niet langer verscheurd.

Ik denk dat ik van nature een persoon ben met meer beweging in mijn emoties. Met meer golven. Maar dat vind ik nu niet meer erg, ik ben er niet meer bang voor. Dat maakt dus ook dat ik niet meer bang ben dat ik last ga krijgen van depressies en hypomaniën. Ik weet nu hoe ik om moet gaan met mijn emoties. Met mezelf. Mijn amygdala is tot rust gekomen en ik weet hoe ik mijn angstbrein rustig kan houden. En mocht ik het even niet meer weten dan durf ik om hulp te vragen en weet ik dat er altijd hulp is.

Volgende maand begin ik met mijn nieuwe baan. Na een paar jaar niet te hebben gewerkt, omdat ik in die jaren hard aan mezelf heb gewerkt. Maar nu is het tijd voor een nieuwe job! Deze baan is een schot in de roos. Ik ben door zoveel mensen zo goed geholpen om weer te kunnen beginnen met werken. Echt geweldig. Ik ben daar heel dankbaar voor. Ik kan mezelf zijn in deze functie en lekker creatief bezig zijn. Ik heb er superveel zin in!

Ik krijg het liedje van Madonna in mijn hoofd 🎶Express yourself!🎶 Expressie makes me happy.

It didn’t start with you door Mark Wolynn

Ik ben veel aan het lezen over seksueel misbruik en de gevolgen van seksueel misbruik. Ik lees ook veel over de gevolgen van familietrauma’s sinds ik meer weet over wat er in mijn familie is gebeurd.

Via een gesponsord bericht op Instagram (tóch wel handig die cookies!) kwam ik bij het boek van Mark Wolynn: “It didn’t start with you. How Inherited Family Trauma Shapes Who We are and How to End the Cycle.” Superinteressant!

(Ik luister het boek trouwens via een gratis proefabonnement op Audible, via die gesponsorde advertentie.)

Het boek gaat niet over seksueel misbruik. Het gaat over trauma in het algemeen en over hoe dat wordt doorgegeven. Ik vind het fascinerend (en confronterend en heftig!) hoe trauma’s onbewust op cel en dna niveau worden doorgegeven.

Ik zat in de buik van mijn oma

We zijn allemaal zo verbonden. Bijvoorbeeld: vrouwen hebben niet alleen in de buik van hun moeder gezeten, maar óók in die van hun oma! Wist jij dat? Ik niet!

Ik heb het even opgezocht en het klopt:
“Al tijdens de zwangerschap worden bij de vrouwelijke foetus alle eicellen gemaakt voor haar hele leven. Als de foetus zo ongeveer 6 maanden oud is bevatten de eierstokken ( je hebt 2 eierstokken, 1 rechts en 1 links van je baarmoeder) zo’n 6 tot 7 miljoen eicellen.” Wonderlijk toch?!

De schrijver Mark Wolynn vertelt dat we dus letterlijk fysiek imprinted zijn met de trauma’s van onze moeders, oma’s en overgrootoma’s enzovoort. Zelfs het sperma van de vader is imprinted als er in zijn familie onverwerkte trauma’s zijn. Deze trauma’s worden dus altijd doorgegeven!

Dat vond ik heel interessant. Zo vóelt het voor mij namelijk ook en eindelijk snap ik waaróm. Ik heb altijd “een olifant in de kamer” gevoeld bij mijn familie en had last van onderlinge spanningen. Nu snap ik veel beter hoe dat kan.

(Vreselijke) onderzoeken bij muizen

In (vind ik vreselijke) onderzoeken bij muizen traumatiseerden ze bepaalde muizen en ontdekten ze dat de trauma response (onder andere bijbehorende veranderde stresslevels) in muizen tot wel drie generaties verder in de famillie nog steeds werden aangetroffen.

Bij muizen die dus zelf géén trauma hadden meegemaakt, maar wél aantoonbaar schade hadden opgelopen door het onverwerkte trauma van hun (voor)ouders. De schade was zelfs terug te vinden in het sperma van de muizen!

Afgezien van het feit dat ik dit afschuwelijk wrede onderzoeken vind, vind ik het wél heel interessant. Muizen zijn geen mensen, maar ik kan me voorstellen dat het bij mensen precies zo werkt.

Mark zegt dat er nog te weinig onderzoek is gedaan bij familie van mensen waar PTSS/ onverwerkte trauma’s heerst om duidelijke conclusies te trekken.

Je leert natuurlijk ook van je ouders. Je kijkt naar ze, doet ze (onbewust) na en neemt onbewust van alles over en geeft dat weer door aan je eigen kinderen. Maar trauma werkt dus niet alleen door door gedrag, maar slaat zich dus óók op in je cellen en je DNA. Ik heb hier vroeger al wel eens over gelezen in het werk van Bruce Lipton, maar ik kan het nu ineens in een context plaatsen.

“It didn’t start with you” is een fascinerend boek. Heftig ook. En confronterend. Ik ben nog bezig met lezen, maar Mark Wolynn komt gelukkig ook met manieren om de familie trauma verspreiding te doorbreken. En dat is mijn wens! Ik wil dat het stopt, want ik heb twee dochters en die wil ik hier niet mee opzadelen nu ik weet dat ik het kan doorbreken.

Ik denk dat ik al heel veel goed werk heb verzet door mijn behandeling bij PSYTREC en al het huiswerk dat ik doe. Maar ik voel dat er nog meer opgeruimd en verwerkt moet worden. Daar ga ik voor!

Ps. Ik heb contact opgenomen met Mark Wolynn, omdat me opviel dat hij nog nergens in het boek seksueel misbruik had genoemd als trauma. Hij noemt onder andere trauma’s als een oorlog meemaken, vroegtijdig overlijden en ander verlies van dierbaren, maar hij noemt nergens expliciet seksueel misbruik.

Seksueel misbruik is mijn inziens een groot trauma dus ik vroeg hem waarom hij dat niet noemt in zijn boek. Hij reageerde, super attent, met:

“Sexual abuse is definitely a huge trauma, as big as the others I mentioned, and very multi-layered. The reason I didn’t address it in the book is that it would have taken several chapters to highlight the underlying and ensuing dynamics. I plan to address it in my next book.”

Ik ben dus benieuwd naar zijn nieuwe boek!

De resultaten van mijn PSYTREC behandeling

Mijn behandeling bij PSYTREC is nu precies een maand geleden. Een mooi moment om de resultaten tot nu toe op te schrijven.

Ik had nooit durven dromen dat mijn behandeling zóveel positieve veranderingen met zich mee zou brengen. Ik had natuurlijk al heel veel voorwerk gedaan, maar die behandeling heeft al het verschil gemaakt.

♡ Geen herbelevingen meer

Het allerbelangrijkste is dat de behandeling mij heeft laten voelen en ervaren dat ik veilig ben in het hier en nu en dat ik mijn trauma en het leven aan kan. Omdat ik geen herbelevingen meer heb, ervaar ik dat het trauma iets is van toen en niet meer van nu. Daardoor gedraag ik me nu niet meer alsof ik nog onveilig ben. Mijn stress systeem is door PSYTREC ge-reset en ik heb tools gekregen om om te gaan met stress.

Een mooi voorbeeld is de eerste avond na mijn behandeling. Robin en de kinderen sliepen bij mijn schoonouders. Ik was die nacht dus alleen thuis. Voor het eerst sinds het trauma kon ik gewoon naar bed gaan!

De monsters onder het bed

Vroeger, als ik alleen sliep of alleen met de kinderen was, dan checkte ik voordat ik ging slapen de sloten wel tien keer. Zat alles écht goed dicht?! Daarna keek ik in alle kasten, onder alle bedden of er niet een man verstopt zat.

Ja ik weet het, hoe bizar, dat je als volwassen vrouw in kasten en onder bedden gaat kijken of er niet iemand zit… Maar me onveilig voelen was voor mij zo normaal dat ik niet eens doorhad hoe abnormaal mijn gedrag was. Al is het overigens voor iemand met PTSS wél normaal/ logisch gedrag!

Ik liet altijd een lampje aan, legde een wapenstok naast mijn bed en liet mijn oordoppen uit. Als Robin thuis was, sliep ik wel altijd met oordoppen, zodat ik niet van ieder geluidje (van de kinderen) wakker zou schrikken. Als ik alleen sliep, liet ik mijn oordoppen altijd uit, zodat ik alerter kon blijven op geluiden. Veiligheidsgedrag dus eigenlijk.

Eindelijk gewoon slápen!

De eerste nacht na mijn tweedaagse behandeling deed ik de deuren op slot, liep zonder extra controleren naar boven, maakte me klaar om naar bed te gaan, deed de lichten uit, oordoppen in en viel (zonder in een foetushouding te kruipen!) gewoon in slaap!

Ik heb de hele nacht probleemloos doorgeslapen! Niet wakker geschrokken, geen nare dromen. Ik kon het haast niet geloven! Het was zo gek om te beseffen dat ik het oude veiligheidsgedrag niet meer nodig had.

Sinds mijn behandeling slaap ik veel dieper. Ik hoef dus geen oordoppen meer in om diep te slapen. Ik schrik niet meer van ieder geluidje wakker en check niet meer of “de kust veilig is”. Wat een verademing! De wapenstok ligt niet meer naast het bed, maar opgeruimd in de kast. Nachtmerries heb ik niet meer gehad.

♡ Niet meer hyperalert zijn

Sinds de behandeling ben ik niet meer hyperalert. Ik scan niet meer de omgeving of de mensen. Ik hoef niemand meer aan te kijken om te zien of iemand te vertrouwen is. Ik hoef niet meer iedereen gedag te zeggen om te laten zien dat ik aardig ben en dat ze me geen kwaad hoeven te doen. Ik mág mensen nog wel aankijken of gedag zeggen als ik dat wíl, maar het hoeft niet meer. Het gevoel van moeten is eraf. Wow, wat een bevrijding!

Omdat ik niet meer hyperalert ben, en mijn angstbrein/ alarmsysteem dus niet meer constant overbodig staat te loeien, raak ik nog maar zelden overprikkeld. Terwijl ik voorheen dagelijks overprikkeld raakte. Dat was mega vermoeiend. Ik heb nu dus ook meer energie! Er is een groot energielek gedicht.

Natuurlijk raak ik nog wel eens overweldigd, maar dat is meestal als er nog iets ouds geraakt wordt. Ik herken dan dat het iets ouds is, doorvoel het en herinner mezelf dat ik nu mezelf ben en in het hier en nu veilig ben. En dan zakt het oude gevoel weg.

♡ Niet meer hoeven vermijden

Ik merk ook heel sterk dat ik niet meer hoef te vermijden. Door de behandeling ontdekte ik hoeveel ik vermeed om mezelf veiligheid te bieden. Nu doe ik dingen, die ik héél lang niet meer durfde. Zoals solliciteren! Er kwam een hele leuke functie voorbij en ik dacht: ik probeer het gewoon! Het was een supertoffe ervaring, ze waren heel enthousiast en ik mag binnenkort op gesprek komen. Wat er ook uitkomt, het was in ieder geval echt goed voor mijn zelfbeeld!

Ik durf nu bijvoorbeeld ook gewoon met de luxaflex open op de bank te zitten of yoga te doen. Ik heb niet meer de angst dat iedereen naar me kijkt, dat ze me willen pakken. Ik durf nu veilig in het zicht te zitten en heb niet meer steeds de behoefte me (in hoekjes) terug te trekken. Ik durf weer dingen te posten op social media, gewoon wanneer ik er zin in heb. Een paar “simpele” voorbeelden, maar voor mij zo’n groot verschil!

♡ Verbetering in mijn gedrag en cognities

Mijn hoofd is door de behandeling opgehelderd. Ik kan nu uitzoomen, relativeren, afstand nemen in plaats van in fight, flight en freeze reacties te zitten.

Ik ben ook héél blij dat ik geen suïcidale gedachtes meer heb. Voor mij was denken aan de dood iets wat ik regelmatig deed. Ik zag het als enige uitweg om aan de chaos en pijn in mijn hoofd en lijf te ontsnappen en rust te vinden. Door PSYTREC heb ik eindelijk rust gevonden in het hier en nu.

Ik ben dus rustiger en stabieler geworden in mijn hoofd en in mijn gedrag. Ik bereidde mezelf altijd overdreven goed voor, was overal veel te vroeg. Ik vond álles even belangrijk. Alles was urgent. Nu kan ik veel beter hoofd- en bijzaken van elkaar onderscheiden. Ik kan nu ook beter mijn grenzen voelen en aangeven en voelen wat ik nodig heb. Ik heb daardoor niet meer zo’n haast en ben geduldiger geworden. Dat geeft rust!

Prefrontale cortex ipv amygdala

PSYTREC noemt dat: de langzame weg. Voorheen stond mijn amygdala overuren te draaien. Door het onverwerkte trauma gingen constant de alarmbellen in mijn hoofd af en ging alles via de snelle route: de amygdala. En dat is nou net niet het nadenkende deel van het brein, maar het fight, flight, freeze of faint stuk van het brein.

De behandeling bij PSYTREC heeft mijn amygdala gekalmeerd en mijn prefrontale cortex geactiveerd en wow dat voelt zo anders! Eindelijk grond onder mijn voeten.

Het voelt anders dan het fundament dat ik tijdelijk voelde door de medicatie in dat kleine jaar dat de lithium leek aan te slaan. Dat bleek, voor mij, een brokkelig fundament. Terwijl ik door PSYTREC nu een stevig fundament voel. Diep geworteld.

Ook is mijn korte lontje weg, waardoor ik niet meer overprikkeld en snel geïrriteerd ben. De angst en paniek ontwrichten mijn leven niet meer. Natuurlijk ervaar ik nog emoties als angst, boosheid en verdriet, maar die emoties zijn nu veel beter gedoseerd en gereguleerd. Dat probeerde ik voorheen ook, maar het lúkte nooit.

Door de behandeling lijkt het alsof ik ineens een volumeknop in mijn hersenen heb. Ik kan de boel regelen en afstemmen. Voorheen was het alleen een ‘aan en uit’ knop. Nu voel ik meer controle zonder dat ik me als paniekerige controlefreak hoef te gedragen. Mijn lijf voel ik veel meer, omdat het nu niet meer eng is om in mijn lijf te zijn. Het voelt zachter, warmer, ronder in mijn lijf.

♡ Ik voel me veilig en kan het leven aan

Er zijn nog veel meer voorbeelden van wat de behandeling voor mij heeft betekend, maar ik denk dat dit de belangrijkste zijn. Er komen er vast nog meer op. Het is pas een maand geleden.

De allergrootste winst is dat ik eindelijk voel en ervaar: Ik ben veilig en ik kan het leven aan.

Ik word niet meer overspoeld door angst, schaamte, schuld, walging en paniek. Ja, ik kan die gevoelens natuurlijk nog wel eens voelen. Maar ik kan ze nu eindelijk plaatsen en weet dat het getriggerd wordt door iets ouds. Ik erken dat ik slachtoffer ben geworden van seksueel misbruik en dat het mij heeft beschadigd. Ik ben daarvan aan het herstellen. Ik hoef niks meer weg te drukken. Het misbruik en de schade daarvan bepalen mijn leven niet meer.

Roer in eigen handen goed voor zelfbeeld

Door mijn behandeling bij PSYTREC heb ik het roer weer in eigen handen gekregen. Eindelijk bepaal ik zélf mijn leven en niet hij en de schade die hij heeft aangericht.

Mijn zelfbeeld is enorm veranderd door de behandeling en dat verandert mijn leven. Ik heb het al zovaak gezegd, maar PSYTREC heeft me echt bevrijd. Ik verheug me op mijn toekomst!

De olifant in de kamer

Er is een moment in mijn leven geweest dat er ineens een grote, vieze olifant mijn kamer in denderde. Ik had het totaal niet verwacht. Ik schrok me dood.

Het ergste was nog: nadat de olifant mij bijna dood liet schrikken, viel híj middenin mijn kamer dood neer. En liet me vervolgens achter met zijn lijk.

De dode olifant

Daar zat ik dan. Als meisje van vijf. Met een dode olifant. In mijn kamer. Of beter gezegd: in mijn bovenkamer. In mijn binnenwereld. Ik voelde meteen: niemand mag die olifant ooit te zien krijgen. Die olifant mag nooit benoemd worden. Nooit! Het was vast mijn eigen schuld dat hij daar lag. Dus ik moest het zelf oplossen.

Ik voelde de schaamte, schuldgevoelens en walging die de olifant met zich mee had gebracht. Het was verwarrend, beangstigend en vies.

Het verstoppen van de olifant

Ik kreeg de olifant niet in mijn eentje weg uit mijn bovenkamer. Om hulp durfde ik niet te vragen. Dus het werd mijn geheim. Ik liet hem onderstoffen en dekte hem zorgvuldig af met vrolijke kleedjes, zodat nooit duidelijk zou worden dat er eigenlijk een dode olifant onder lag.

Die berg met vrolijke kleedjes middenin mijn kamer lag daar natuurlijk heel erg in de weg. Dus ik moest mij sinds de dag dat de olifant in mijn kamer dood neer viel iedere dag om zijn lijk heen manoeuvreren.

Een aanslag door een olifant

De olifant nam veel ruimte in beslag. Hij deed een aanslag op mijn vrijheid en mijn gevoel van veiligheid.

Zolang ik bleef doen alsof ik dat niet erg vond en vermeed om ernaar te kijken, aan te denken en over te praten, was het best te doen. Ik “vergat” zelf wat er precies onder die kleedjes verstopt lag. Maar ja, hij lag er wel en dat ik bleef ik voelen…

Hoe langer hij daar lag en hoe groter en ouder ik werd hoe moeilijker het werd om om de olifant heen te bewegen en hem te negeren.

De olifant in de kamer benoemen

Daar kwam ook nog bij: hoe langer ik de olifant negeerde, hoe meer hij ging rotten en stinken. Tot ik het niet meer kon vermijden.

Andere mensen begon ook op te vallen dat er iets in mijn kamer lag wat er niet hoorde. Dat er iets niet klopte.

Leven met de olifant in mijn kamer was op een gegeven moment niet meer te doen. Ik hield het niet meer vol. Er móest iets veranderen.

Laagje voor laagje begon ik de olifant bloot moet leggen. De kleedjes eraf te halen om te kijken wat er precies onder lag. Ik vroeg eindelijk om hulp en begon erover te praten. Want ik had hulp nodig om de dode olifant bloot te leggen en uiteindelijk uit mijn kamer weg te halen. Alleen kon en durfde ik het absoluut niet aan.

De olifant: het trauma

Sommige mensen leken al te weten dat ik een olifant in mijn kamer had. Of ze dat bewust hadden aangevoeld, weet ik niet. Misschien hadden ze zelf ook een dode olifant in hun bovenkamer liggen. Je herkent denk ik alleen iets bij een ander als je het in jezelf herkent? Voor sommige mensen was het een grote shock.

Wat het in ieder geval in eerste instantie was voor mezelf en vele anderen was, was doodeng en zwaar ongemakkelijk.

De olifant in de kamer is natuurlijk een metafoor voor mijn trauma. Mijn trauma is het onverwerkte seksueel misbruik dat ik op mijn vijfde meemaakte met mijn zwemleraar. Mijn geheim dat ik met niemand durfde delen. Ook omdat ik er geen woorden voor had.

In een onbewaakt moment kwam hij, de dader, als een olifant via de porseleinkast mijn kamer in. En daar is hij járen gebleven. Hij bepaalde voor een groot deel mijn leven. Hij ontwrichtte mijn leven. Zonder dat ik precies door had dat híj het was. Ik daccht dat ik het zélf deed.

Tot het moment dat ik hem ontmaskerde en erkende dat HIJ degene was die mijn leven ontwrichtte.

Verwerken en herstellen

Sinds het moment dat ik het doorzag, kwam er verandering. Ik hoefde niet meer bang te zijn en me niet meer te schamen. De dode olifant maakte plaats voor een krachtige, brullende leeuw.

Verwerken en vermijden gaan niet samen. De olifant in de kamer moest benoemd en erkend worden. Het geheim moest verteld. De schaamte, schuld en walging moesten terug van mij naar hem. Ik moest mezelf weer vinden als referentiepunt.

Het is work in progress. Mijn binnenwereld is nu eindelijk net zo mooi aan het worden als mijn buitenwereld. Wat een ruimte, rust en veiligheid is er ontstaan nu die olifant weg is uit mijn kamer.

Podcast over seksueel misbruik trauma

Op Instagram volg ik CarolynSpringWriter. Ze schrijft hele mooie posts over het verwerken en herstellen van trauma. Haar doel is: helping people recover from trauma and the bad stuff in life. Ze heeft in haar jeugd veel seksueel misbruik meegemaakt, waardoor ze is gaan dissociëren.

Ze heeft ook een podcast over trauma en herstellen van trauma. Echt de moeite waard om te luisteren. Heel herkenbaar en verhelderend vind ik!

Schaamte helpt je overleven

Vandaag luisterde ik deze podcast van Carolyn over schaamte. Shame, unshame and who you really are, is de titel van de podcast. Zo mooi en zo leerzaam!

Mensen die seksueel misbruikt zijn, hebben vaak heel erg veel last van schaamte. In de podcast legt Carolyn uit wat het nut van schaamte is en hoe we onszelf kunnen unshamen. Echt een aanrader!

Ze zegt dat schaamte een overlevingsmechanisme is. Trauma maakt dat we ons onveilig voelen. We doen alles om onszelf veilig te houden. Schaamte heeft hier een hele grote rol in.

Door schaamte houden we onszelf klein, vallen we niet op, pleasen we en hopen we dat daardoor de kans dat we weer misbruikt worden kleiner wordt. Dit herkende ik heel erg. Ik vond sowieso in de hele podcast erg veel herkenning.

Geen diagnose maar een bepaald overlevingsmechanisme

Het gebeurt vaak dat mensen die te maken hebben gehad met seksueel misbruik psychische klachten krijgen en met die psychische klachten durven aan te kloppen bij de GGZ. Vervolgens krijgen ze een diagnose. Bijvoorbeeld borderline of (zoals ik) een bipolaire 2 stoornis.

Carolyn baalt van alle diagnoses die getraumatiseerde mensen krijgen en zegt: It’s nót a mental illness! It’s a response to trauma.

Het is een overlevingsmechanisme dat zich op een bepaalde manier uit en vervolgens door de GGZ bestempeld wordt als een psychische stoornis. (Die diagnose/ stempel is helaas nodig als “kassabon” voor de zorgverzekeraars om de rekening betaald te krijgen.)

Schaamte als indicator

Schaamte is eigenlijk dus een hele grote indicator dat er méér aan de hand is dan we misschien in eerste instantie aan onszelf durven toegeven. Het duurde lang voordat ik alle schaamte wist te koppelen aan het misbruik.

Ik had altijd het gevoel dat ik ontmaskerd zou worden of door de mand vallen (imposter syndrome). Ik schaamde me zó erg. Ik deed alles om het trauma te verbergen. Maar door mijn behandeling bij Psytrec vielen de schellen van mij ogen. Ik hoefde me niet te schamen. Ik kon “gewoon” mezelf zijn!

Het is zo gek hoe het werkt. Carolyn legt ook uit hoe dat werkt.

Veilig voelen > schaamte verdwijnt

Mijn behandeling bij Psytrec heeft ervoor gezorgd dat ik nu een basisgevoel van veiligheid in mezelf ervaar en dat ik voel: ik kan mijn leven aan. Omdat ik me veiliger voel, heb ik bijna geen last meer van schaamte. Natuurlijk kan ik nog wel eens schaamte voelen! Maar het bepaalt mijn leven niet meer.

En ja, het is work in progress. Dit soort podcasts helpen mij bij mijn reis. Misschien heb jij er ook wat aan?!

Luister HIER naar de podcast Shame, unshame and who you really are van Carolyn Spring.

De podcasts over “Trauma is feeling unsafe” en “What does recovery from trauma look like?” en “Suicide” heb ik daarna geluisterd. Ook echt aanraders! Je vindt al haar podcasts hier.

Praktijk Voelmoedig

Eergisteren had ik een gesprek met Jeannette Dijkstra van Praktijk Voelmoedig. Wat een mooie vrouw is dat en wat doet zij geweldig en belangrijk werk! Met haar praktijk Voelmoedig helpt ze zowel vrouwen als mannen hun seksueel misbruik verwerken.

Jeannette is opgeleid als traumatherapeut en zat onder andere in de leer bij expert Peter John Schouten, schrijver van het boek Traumaseksualiteit.

In deze podcast hoor je meer over Jeannette en haar werk. Je leert meer over wat seksueel misbruik aan schade aanricht, wat de gevolgen zijn voor je verdere leven en hoe je kunt beginnen met verwerken. Echt een hele waardevolle en leerzame podcast!

Je vindt de podcast HIER.

Twee top boeken: Verlamd van angst en Traumaseksualiteit

Je gaat het pas zien als je het doorhebt zei Johan Cruijff zo mooi. Hoe waar is dat. Steve Jobs zei ongeveer hetzelfde: You can only connect the dots looking backwards. Ik merk dat dit voor mij vooràl van toepassing is nu ik bezig ben met het verwerken van het seksueel misbruik uit mijn kindertijd. Naast de behandeling van PSYTREC zijn er twee geweldige boeken die me erg hebben geholpen in het verwerkingsproces: Verlamd van angst van Agnes van Minnen en Traumaseksualiteit van Peter John Schouten

Ineens vallen zóveel dingen op hun plek. Ineens begrijp ik mezelf en mijn leven zoals het gelopen is. Hoewel ik bij PSYTREC de grootste stap heb gezet in het verwerken van mijn trauma merkte ik dat er nog wel stappen zijn om te nemen. Ik wil graag álles helder krijgen.

Lezen en doorvoelen

Ik ben dus veel aan het lezen over het verwerken van seksueel misbruik. Dit helpt me om alles een plek te geven en het beter te begrijpen. Bij PSYTREC ging het vooral over het verwerken van het trauma en herstellen van PTSS. Daar ging het over tijdens de psycho-educatie. Nu ben ik mezelf psycho-educatie aan het geven over seksueel misbruik en in het specifiek: seksueel misbruik in je kindertijd.

Verlamd van angst door Agnes van Minnen

Vanuit PSYTREC kreeg ik de tip: “Verlamd van angst. Herstellen na seksueel misbruik”. In dit taboedoorbrekende boek wordt door Agnes van Minnen (programmadirecteur van PSYTREC) precies uitgelegd welke instinctieve overlevingsreacties in werking treden tijdens én na seksueel misbruik. Zoals Agnes het noemt: verlammen, vluchten, vechten of vermijden.

Ook legt ze duidelijk uit waarom zoveel mensen pas decenia later voor het eerst over het misbruik kunnen praten. Het zijn allemaal hele logische overlevingsmechanismes. Wat een opluchting om te lezen hoe het werkt. Te begrijpen waarom ik deed (of juist niet deed) wat ik deed.

Het heeft mij geholpen bij de verwerking. Ik ging het pas zien toen ik het doorhad. Die helderheid werkt helend. Ik kon het tijdens het lezen echt doorvoelen, dankzij mijn behandeling bij PSYTREC.

Ik denk dat het voor alle slachtoffers van seksueel misbruik een waardevol boek is, omdat je door dit boek gaat begrijpen dat alles wat je wel of juist niet gedaan hebt tijdens en na het misbruik de júiste overlevingsreacties waren. Dat je het misbruik dus “goed en volgens het boekje” hebt gedaan en dat jou NIKS te verwijten valt! Je bent nooit schuldig. Toen niet, nu niet. Je hoeft je dus niet schuldig te voelen en niet te schamen.

Je brein en lichaam zijn geheel instinctief blijven hangen in de freeze, flight, fight en soms zelfs faint reacties.

Agnes geeft aan dat door al dit besef de cirkel van misbruik kan worden doorbroken en de kans op herhaling afneemt.

Ik vind het een heel verhelderend en toegankelijk boek met uitleg, tips, mythen die worden ontkracht en voorbeeldverhalen.

Traumaseksualiteit door Peter John Schouten

Via Jeannette Dijkstra van Praktijk Voelmoedig kwam ik in aanraking met het geweldige boek “Traumaseksualiteit” van Peter John Schouten. Dit boek was voor mij de perfecte aanvulling op het boek van Agnes van Minnen, omdat het specifiek in gaat op seksueel misbruik in je kindertijd. Dit boek maakt alles nóg helderder. Ik kan het nu nog beter doorvoelen en dus nog beter verwerken.

Het boek gaat over hoe het trauma het hele verdere leven van het slachtoffer beïnvloedt. De schade door seksueel misbruik is ongekend groot. Het boek legt uit hoe de dader als een soort parasiet nog steeds in je woont, zonder dat je het doorhebt en dat je daardoor de opgelopen schade blijft (herbe)leven. Door verwerking kun je de dader uit jezelf halen en helen van de psychische dwarslaesie die je hebt opgelopen door het seksueel misbruik.

Peter John schrijft in zijn boek alleen over mannen en jongens, maar het is voor vrouwen net zo belangrijk om te lezen. Waar ‘hij’ staat, kun je ‘zij’ lezen. Een aantal dingen is alleen op mannen van toepassing.

Peter John zegt: “Iedereen vindt seksueel misbruik heel erg. Als je echter vraagt wàt er dan zo erg is, dan weten weinigen daar iets zinnigs over te zeggen. Na het lezen van dit boek ben je expert in dit onderwerp. Je verwerft veel nieuwe inzichten en hebt de juiste woorden om details te benoemen.” Dat kan ik beamen!

Met dit boek wil hij bereiken dat iedereen weet dat je door seksueel misbruik traumaseksueel kan worden en een psychische dwarslaesie oploopt. Deze nieuwe begrippen geven een nieuwe kijk op de schade en de gevolgen van seksueel misbruik.

Mensen die seksueel misbruikt zijn, zien pas als ze terugkijken op hun leven, hoe dit misbruik in alle facetten hiervan bepalend is geweest. Je ziet het pas als je het doorhebt, you can only connect the dots looking backwards…

Dit boek geeft tot in detail antwoord op wat er gebeurt op het moment dat een kind betrokken wordt in de seksualiteit van een volwassene. Dat is in enkele seconden schokkend veel. In dit boek lees je óók de invloed van het moment op het verdere leven. Dat is ook schokkend veel.

Peter John zegt” “Verwerken van seksueel misbruik is mogelijk. Dat is hoopvol maar het is wel veel werk. In dit boek lees je het hele proces en alle obstakels die je tegen kan komen. De macht van de dader moet je uit je bannen.” Anders hou je de rest van je leven last van hem en sta je niet aan het roer van je eigen leven. Dat heb ik zo duidelijk ervaren.

Ik zie het nu ik het doorheb

Door de behandeling van PSYTREC heb ik (de macht van) de dader uit me gehaald. Zoals de schaamte, het schuldgevoelen en de walging die bij hém horen. Die van hém zijn. Ik zie en voél het nu ik het doorheb.

Ik voel dat het proces nog bezig is. Er is namelijk nog meer aan het licht gekomen. Sinds ik mijn verhaal ben gaan delen, zijn anderen in mijn omgeving hun verhalen gaan delen. En die komen erg dichtbij.

De schellen vallen steeds meer en steeds vaker van mijn ogen. Seksueel misbruik komt zóveel voor en richt zóveel schade aan in mensenlevens. In de wereld!

Er is veel gebeurd en veel veranderd in een paar maanden tijd. Met PSYTREC als superstroomversnelling. En de boeken en de verhalen die ik hoor erbij.

Bovengenoemde boeken en gesprekken met mijn familie hebben veel verduidelijkt. Life works in mysterious ways… You can only connect the dots looking backwards.

Ik vertrouw er door dit alles wel op dat alle dots die nog komen gaan, vanzelf te connecten zijn. En dat geeft rust. Voor nu: doorgaan met alles wat ik heb geleerd bij PSYTREC, uit de boeken en van de verhalen van de mensen die hun verhalen met mij durven delen naar aanleiding van mijn eigen verhaal.

Is er iets wat jij wil delen? Laat het me gerust weten via een reactie onder deze bkog of een privé mail via de contactpagina.