Stappenplan: Je eigen signaleringsplan maken


Signaleringsplan maken? Heb jij nog geen (goedwerkend) signaleringsplan? In deze blog geef ik je graag een stappenplan, zodat je zelf ook een signaleringsplan kunt maken, of je huidige plan kunt aanscherpen. Doe dit wel altijd in overleg met je behandelaar! Ik gebruik mijn eigen (voor de blog geanonimiseerde) plan als voorbeeld.

Een signaleringsplan is een essentieel middel om al in een vroeg stadium signalen te herkennen die erop wijzen dat het minder goed met je gaat. In het plan beschrijf je je jouw bipolaire signalen én wat jij, je omgeving en je eventuele behandelaar kunnen doen om een crisis te voorkomen en hoe ermee om te gaan. Tevens gebruik je één pagina voor belangrijke informatie over medicijngebruik en nood telefoonnummers.

Jij en je omgeving kunnen met behulp van een signaleringsplan signaleren in welke fase je zit qua spanning en ontregeling. Of je in de groene fase zit (je bent stabiel), of je in de gele fase zit (je begint te wiebelen), of je in de oranje fase zit (je verliest je balans nog meer) of dat je in de rode fase zit (je ben je balans volledig kwijt en zit in een (ernstige) bipolaire episode.

In je plan beschrijf je per fase wat je zelf kunt doen en wat de ander kan doen om te helpen spanning te verminderen en ontregeling te voorkomen.

De fases in je signaleringsplan

In fase groen kun je voor jezelf zorgen. In geel is het fijn als mensen steunend zijn. In oranje moeten mensen bijspringen en rood is een fase waarin er direct moet worden ingegrepen door anderen, want dan zit je in een crisis.

Het allerbelangrijkst van het signaleringsplan is dat je goed je eigen signalen leert (her)kennen. Het duurt meestal een tijdje voordat je ze allemaal, per fase, kent. En dan duurt het meestal ook een tijdje voordat je weet wat jij zelf en wat de ander per signaal kan doen om de spanning te verminderen.

Een signaleringsplan is sowieso vaak aan verandering onderhevig. Dat is juist goed! Ook omdat je zelf verandert en signalen en spanningsverminderende acties kunnen veranderen.

Het is goed om met jezelf en je omgeving af te spreken dat je geen belangrijke en/ of kostbare beslissingen zult nemen als je in fase geel, oranje of rood zit. Top tip van mijn behandelaar! Als ik richting oranje en rood ga, heb ik daar wel reminders voor nodig, want slechte keuzes zijn dan snel gemaakt.

Mijn signaleringsplan als voorbeeld

Ik zal mijn signaleringsplan toevoegen. Ik ben er drie jaar geleden mee begonnen. Mijn eerste plan was héél uitgebreid. Ik geloof dat ik per fase wel 8 signalen had uitgewerkt. Ik werkte eerst nog met fases 1, 2 en 3. Nu werk ik met fases groen, geel, oranje en rood. Ook fijn dat fase groen erbij is, zodat ik weet wanneer ik stabiel ben en hoe dat voelt. Het is een goede reminder voor als ik in rood zit.

Ook was alleen ik degene die in het plan stond om aan spanningsvermindering te doen. Ook niet zo handig als je in oranje of rood zit… Kortom, mijn plan zat niet zo goed in elkaar. Máár beter een plan, dan geen plan!

Uiteindelijk heeft mijn huidige (en geweldige) GGZ behandelaar en psycholoog me geholpen om mijn plan te finetunen én te versimpelen, zodat het overzichtelijker is, makkelijker te signaleren en het plan is dus óók voor mezelf en mijn omgeving beter te gebruiken.

Je eigen signaleringsplan maken

STAP 1:

Begin met het noteren van alle signalen die je heb als je in een depressie raakt. Gebruik voorbeelden online, of uit mijn plan. Schrijf eerst alles op. Doe dat ook voor een (hypo)manie. Vraag hulp van de mensen in je omgeving. Zij noemen misschien signalen waar je zelf niet eens bewust van bent, maar die wel degelijk aantonen dat je in een bepaalde fase zit.

Schrijf óók signalen op van wanneer je in fase groen zit, wanneer het goed met je gaat en je stabiel bent.

STAP 2:

Verdeel alle signalen per fase: groen, geel, oranje, rood. Denk hierbij ook aan de mate van spanning die je ervaart. Groen is geen spanning, geel is een beetje spanning, oranje is veel spanning en rood is extreem veel spanning.

STAP 3:

Kies vervolgens per fase de vier meest voorkomende en snelst te herkennen signalen uit. Noteer per fase vier signalen. Je hebt dan zestien signalen in totaal bij je depressie signaleringsplan en zestien bij je (hypo)manie signaleringsplan.

Dan ga je per signaal aangeven wat jij zelf kan doen om spanning te verminderen/ je beter te voelen.

Maak het niet te ingewikkeld en wees vooral lief voor jezelf! Daarna geef je per signaal aan wat de ander kan doen om je te helpen. Vooral in fase oranje en rood heb je de ander nodig. In fase rood is de ander zelfs essentieel, omdat je dan in crisis bent en waarschijnlijk niks meer zelf kunt.

Mijn plan is inmiddels erg simplistisch. Wat ik en de ander kunnen doen, is bij bijna alle signalen per fase hetzelfde, omdat ik inmiddels weet dat dat écht werkt voor mij. Veel spanningsvermindering in oranje en rood bestaat uit: oxazepam en slapen. Dat is voor mij (vooralsnog) de enige manier om spanning echt te verminderen en weer terug te gaan in fases. Het maakt dus niet veel uit hoe je plan eruit ziet, als het maar werkt!

STAP 4:

Maak je plan op in drie delen. Mijn signaleringplan bevat drie pagina’s. Pagina één is een voorblad met de drie belangrijkste noodacties voor balans (voor mij zijn dat oxazepam, slaap & begrip), de lijst met mijn medicatie en de belangrijke telefoonnummers, zoals van de GGZ, mijn behandelaar, mijn man, mijn ouders, de huisarts en 113 zelfmoordpreventie.

Pagina twee is het signaleringsplan voor de depressie en pagina drie een pagina met een signaleringsplan voor de (hypo)manie. In totaal bestaat het plan dus uit drie pagina’s.

Bij de depressie en (hypo)manie staan alleen de meest voorkomende en makkelijkst te herkennen signalen en actiepunten voor mezelf én mijn omgeving. Het plan moet zo gebruiksvriendelijk mogelijk zijn, zodat er snel gesignaleerd en bijgestuurd/ ingegrepen kan worden.

STAP 5: 

De laatste stap vind ik de leukste: de branding/ opmaak van je plan! Hier kun je Canva heel goed voor gebruiken. Ik heb een Canva template met verfstrepen en op iedere pagina een foto van mezelf waarop ik stabiel ben, als reminder voor mezelf én iedereen weet meteen dat het mijn plan is (het is voor deze blog een glimlachende smiley ivm anonimiteit).

Ik heb voor de eerste pagina mijn lievelingskleuren gebruikt en voor de andere pagina’s kleuren die, voor mij, passen bij depressie en (hypo)manie. Oh en waar nu een hondenemoticon staat, staat normaal de naam van onze hond. Die hondenemoticon hoort dus niet bij de opmaak haha!

Het helpt maar ’t is niet alles

Mijn plan is nu duidelijk míjn plan en ik heb er veel aan. Al zegt een signaleringsplan niet dat je nooit meer ontregelt. Helaas kan ik zelf nog niet altijd even goed signaleren in welke fase ik zit… Maar het is wel een goed hulpmiddel om bij te sturen.

Hopelijk heb je wat aan deze blog en ik wens je veel succes met je signaleringsplan! Ik raad je dus wel aan je plan samen met je behandelaar te bespreken en te finetunen!

Hieronder dan eindelijk mijn signaleringsplan. Klik op de afbeelding om te openen.

Signaleringsplan voorblad
Signaleringsplan voorblad
Signaleringsplan depressie
Signaleringsplan depressie
Signaleringsplan hypomanie
Signaleringsplan hypomanie

xoxo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *