zwijgen over misbruik

Waarom lang zwijgen over misbruik?

Lang zwijgen over misbruik. Hoe zit dat? Er zijn mensen, waaronder ikzelf, die zich afvroegen waarom ik 32 jaar niet gesproken heb over het seksueel misbruik dat ik op mijn vijfde heb mee gemaakt. Waarom kon ik er zólang niet over praten? Veel mensen die misbruikt zijn, blijven lang zwijgen over wat hen is overkomen.

Door het lezen van onder andere de boeken “Verlamd van angst” van Agnes van Minnen en “The body keeps the score” van Bessel van der Kolk ben ik beter gaan begrijpen, waarom ik niet over het misbruik kon praten. In deze blog beschrijf ik zes redenen waarom ik al die tijd niks heb gezegd.

1. Ik “wist” het niet

De eerste reden waarom ik er niet over praatte, is dat ik heel lang niet geweten heb dat ik ben misbruikt. Dat komt omdat ik als 5-jarige niet wist wat seksueel misbruik was. Ik wist niks van seks. Natuurlijk voelde ik aan alles dat er iets niet klopte aan wat er in die kleedruimte gebeurde, maar degene die mij misbruikte deed alsof het heel normaal was.

Mijn hele systeem zei: “Help, ik ben bang en vind dit niet fijn”, maar de volwassene die mij veilig zou moeten houden, deed alsof het normaal en leuk was. “Hij zal wel gelijk hebben. Het zal wel niet erg zijn. Ik zal wel gek zijn.” Ik heb mijn eigen gevoel aan de kant gezet. Ik denk dat ik hierdoor de rest van mijn leven ook ontzettend ben gaan twijfelen aan mezelf en mijn eigen gevoel.

Ik weet nog dat ik midden twintig was en op weg naar mijn werk hoorde over zwemleraar Benno L. Ik schrok me rot: “Was wat ik had meegemaakt dus seksueel misbruik?!” Dat kon en wilde ik niet geloven.

Verstoppen en ontkennen

Ineens kwam het besef dat het dus inderdaad níet klopte wat mijn zwemleraar destijds met mij deed. Dat het níet oké was. Dat het echt iets heel vies en naars was. Er kwamen allerlei heftige gevoelens boven. Vooral veel angst, schaamte en schuld. Huilbuien en hyperventilatie. Ik heb die gevoelens weer zo snel mogelijk “succesvol” weg weten te duwen en verstoppen. Het was te overweldigend en te beangstigend.

Na mijn behandeling bij PSYTREC in januari 2021 ben ik me gaan verdiepen in misbruik en misbruik in de kindertijd. Om mezelf beter te gaan begrijpen. Ik vond het werk van Iva Bicanic over misbruik bij kinderen en waarom juist kinderen zwijgen over misbruik. Toen ik dit zag, moest ik huilen van herkenning. Het was niet mijn schuld dat ik zo lang heb gezwegen. Het is iets wat kinderen doen om te overleven. Ik had het niet allemaal verkeerd gedaan. Ik was geen slecht mens.

2. Ik loog tegen mezelf door angst, schaamte en schuldgevoelens

De tweede reden waarom ik lang niet sprak over het seksueel misbruik is dat ik tegen mezelf loog. Ik voelde teveel angst, schaamte en schuld en kon er niet mee om gaan. Ik kon en wilde niet geloven wat er gebeurd was. De oplossing was tegen mezelf liegen en doen alsof er niks aan de hand was. Het misbruik “vergeten”.

Een paar weken na het nieuws over Benno L. begon ik via een uitzendbureau te werken als, ja ongelooflijk, zweminstructeur. Ik had het voor elkaar gekregen om mezelf wijs te maken dat ik heus níet seksueel misbruikt was, maar dat ik “gewoon” bang was voor mijn zwemleraar. Door zwemles te geven zou ik angstige kinderen kunnen helpen. En het werd inderdaad mijn talent: als er bange kinderen waren, werden ze doorgestuurd naar mij.

De paar jaar dat ik daar werkte ging ik steeds met veel spanning naar het zwembad. Geen idee hoe ik het zo lang heb vol gehouden. Ik denk dat het lesgeven me hielp met de leugen die ik mezelf, en anderen, voorhield.

Er is wel iets heel moois gebeurd in die tijd: ik heb in het zwembad mijn vriend ontmoet. Ja, weer een bizarre wending in het verhaal. Ik werd verliefd op mijn collega. Mijn vriend, de vader van onze dochters, is zwemleraar. Nu ik dit allemaal opschrijf, denk ik: “hoe is het mogelijk?!” Het is te ongelooflijk voor woorden. Gelukkig is mijn vriend de liefste man die ik me maar kan wensen en een geweldige vader voor onze kinderen.

3. Ik kon het niet aan

Een andere reden van lang zwijgen, is dat ik het niet aan kon om de beerput van mijn trauma open te trekken. Het voelde alsof ik er dan in zou vallen en al mijn dierbaren mee zou trekken de afgrond in. Ik kon mijn trauma niet aan. Wederom door angst, schaamte en schuld. Het verstoppen, “vergeten” en doen alsof alles goed was, leek de enige oplossing. Ik was wel altijd als de dood dat ik door de mand zou vallen. Dat mensen zouden zien wie ik écht was: een slecht, vies en mislukt mens.

Jarenlang heb ik op allerlei manieren geprobeerd om te gaan met wat mij is overkomen. Maar altijd vanuit de veronderstelling: Ik ben gewoon een erg onzeker en overgevoelig persoon die niet goed kan omgaan met het leven en met spanning. Ik hoopte dat ik ooit “normaal” zou worden.

Dweilen met de kraan open

Bij alles wat ik probeerde te fixen aan mezelf was ik dus nooit eerlijk tegen mezelf en tegen degenen die mij probeerden te helpen. Van familie, vrienden, coaches tot psychologen, zelfhulpgoeroes en alternatieve genezers. Ik was aan het dweilen met de kraan open. Alleen had ik dat zelf niet door. Ik linkte mijn negatieve zelfbeeld en alle “lastige” gevoelens niet aan het misbruik.

Inmiddels weet ik dat het verstoppen, “vergeten” en goedpraten van het misbruik mijn overlevingsmechanisme was en dat dat voor mensen die misbruikt zijn een normale reactie is. Ik heb normaal gereageerd op abnormale gebeurtenissen. Ik heb het dus “goed” gedaan. Totdat het zo niet langer meer ging…

4.  Maar kleine stukjes van het geheim blootgeven

Een groot geheim als seksueel misbruik blootgeven kost tijd, veel tijd. Dit komt vooral door alle gevoelens van angst, schaamte en schuld die het geheim omhullen. Vanaf het moment dat ik moeder werd, ben ik in kleine stukjes over mijn geheim gaan praten. Niet omdat ik dat wilde, maar omdat mijn overlevingsmechanisme steeds minder goed werkte.

Ik voelde me ontzettend kwetsbaar en mislukt toen ik in februari van 2017 voor het eerst durfde te vertellen dat ik al jaren kampte met depressies en suïcidale gedachtes. Mooi weer spelen voor mijn bekenden werd steeds zwaarder. Het lukte me niet meer. Ik moest vertellen wat zich in mijn binnenwereld afspeelde en om hulp vragen.

Toen ik over mijn depressies begon te vertellen aan een hartsvriendin, zat ik te huilen en te trillen als een rietje. Het voelde alsof ik uitgekleed werd. De muren die mij veilig hielden, brokkelden af en ik kon het niet stoppen. Mijn wereld stortte in. Ik werd ontmaskerd! Zo voelde het.

Met de hulp van die vriendin ben ik meer dierbaren gaan vertellen over mijn geheime diepe dalen. Maar ik kon nog steeds niet álles vertellen. Dat voelde te onveilig, te kwetsbaar. Ik kon het delen van het geheim van de depressies al nauwelijks aan. Ik was te bang voor de beerput en bang om mijn familie en vrienden te verliezen.

5. Me veilig genoeg voelen om erover te praten duurde lang

In de Covid zomer van 2020 ging het, ondanks de therapie die ik kreeg, weer heel slecht met me. Dat durfde ik gelukkig te delen. Een andere hartsvriendin, die ik al mijn hele leven ken en met wie ik destijds op zwemles zat, vroeg me toen of ik wel helemaal eerlijk was tegen mijn behandelaar. “Hoe kunnen ze je anders helpen?!” Ik wist dat ze gelijk had. En ik wist dat ik over het misbruik moest gaan vertellen.

Uiteindelijk kon ik pas in september 2020 praten over het misbruik. Ik was toen 1,5 jaar in behandeling bij mijn psycholoog. Zij behandelde mij voor een bipolaire 2 stoornis. Die (verkeerde) diagnose kreeg ik in 2017 naar aanleiding van mijn depressie “coming out”. Bij deze psycholoog voelde ik me veilig genoeg om te vertellen dat ik op 5-jarige leeftijd “nare dingen” had meegemaakt met mijn zwemleraar. Beetje bij beetje, week voor week, durfde ik haar meer te vertellen en zelf onder ogen te komen wat mij was overkomen. Ook dit blijkt normaal gedrag te zijn, ontdekte ik later in mijn onderzoek naar misbruik in de kindertijd.

Stabiele omgeving

Ik durfde er ook over te gaan praten met mijn dierbaren. Wederom stukje bij beetje. Zo zei ik bijvoorbeeld dat het misbruik maar één keer gebeurd was. Ik wilde het rustig aan brengen en kijken of ik en zij het aan konden wat ik te zeggen had. Gelukkig reageerde iedereen enorm fijn en steunend.

Wat denk ik erg geholpen heeft is dat mijn ouders net allebei met pensioen waren gegaan. Het voelde alsof ze nu tijd en ruimte hadden om mijn verhaal aan te kunnen en dat ze me zouden geloven. Ook mijn vriendinnen hadden hun schaapjes goed op het droge en waren/ zijn een stabiele factor.

Ik voelde me dus veilig genoeg in mijn netwerk, in mijn leven. Mijn relatie was stabiel, we hadden een fijn huis, met de kinderen ging het goed, financieel ging het goed etcetera. De omgeving voelde stabiel. Dat alles gaf mij het gevoel dat ik het trauma zelf aan kon en mijn omgeving ook. Dat gevoel bleek terecht.

Veiligheid als voorwaarde

Bessel van der Kolk schrijft in zijn boek dat een voorwaarde voor het delen en herstellen van trauma veiligheid is. Je moét je veilig voelen om te kunnen delen en helen. Dat herken ik enorm.

Een gebrek aan gevoel van veiligheid en stabiliteit is de sleutel van waarom veel mensen zo ontzettend lang zwijgen over misbruik: ze voelen zich niet veilig genoeg om te kunnen delen en helen. Ik zie die 32 jaar van zwijgen inmiddels niet meer als “mislukte” tijd, maar als voorbereidingstijd. Roosje van 5 heeft gewacht op de volwassen Roos van 37. Die 37-jarige vrouw was er klaar voor om kleine Roosje en grote Roos goed te kunnen helpen. Pas toen was het veilig genoeg.

6. De juiste hulp vinden duurde lang

Door het fantastische RTL programma Geraldine en de vrouwen ontdekte ik PSYTREC. Ik heb bij PSYTREC een behandeling gevolgd. Dit was voor mij de juiste hulp om echt met mijn trauma aan de slag te gaan. Het duurde 32 jaar totdat ik de juiste hulp vond.

Eindelijk had ik een plek gevonden om veilig mijn hele geheim te delen. Want hoewel ik delen had verteld aan mijn GGZ behandelaar, had ik nog niet alles verteld. Bij PSYTREC voelde ik me veilig genoeg voor het hele verhaal.

Doodeng en bevrijdend

Het hele verhaal delen deed ik tijdens exposure therapie en daarna in EMDR sessies. Dat vond ik superheftig. Het hardop uitspreken van wat mij was overkomen, is denk ik het engste en zwaarste wat ik ooit heb gedaan. En óók het meest bevrijdende.

Mijn lijf was hevig aan het schudden, ik had het koud en zweette tegelijktijd enorm. Ademen was lastig en de tranen stroomden over mijn wangen. Doodeng was het. Ik kreeg de woorden haast niet over mijn lippen. Ik voelde me zo vies en bekeken en schaamde me vreselijk. Als ik alles hardop zou uitspreken, dan zou het echt waar zijn. Dan kon ik niet meer tegen mezelf liegen en niet meer terug in de ontkenning en het ongeloof.

Ik hoorde mezelf vertellen wat er allemaal gebeurd was. Dit kón me toch niet echt allemaal zijn overkomen. Ik walgde ervan en wilde het niet geloven. Het voelde alsof ik in een hele nare film zat. Maar deze film ging over mij. Het voelde onwerkelijk.

Ik voelde me als het personage van Bruce Willis in The Sixth Sense. Die krijgt aan het einde de waarheid te horen en dat zet zijn hele wereldbeeld op de kop, maar ook alles valt op zijn plek. Ineens viel bij mij ook alles op zijn plek. Ik kan er niet goed woorden aan geven, omdat het zo’n bizarre ervaring was. Doodeng en bevrijdend tegelijkertijd.

De beerput open trekken en schoonmaken

Ik wilde dat het niet waar was en dat ik het allemaal verzonnen had. Ik wilde terug naar vergeten, verstoppen. ontkennen, goedpraten. Maar de beerput was open. Ik kon niet meer terug. De deksel was eraf. Eindelijk was ik eerlijk tegen mezelf over wat er gebeurd is. PSYTREC heeft me geholpen die beerput aan te kunnen en geholpen met het beginnen met opruimen.

PSYTREC heeft me grandioos begeleid in mijn proces. Ze hebben zó’n veilige bedding gecreëerd om mijn trauma voor 100% aan te gaan. Zonder hen had ik het niet gekund. Althans, zo voelt het. En ik ben er nog niet hoor. Binnenkort ga ik vier dagen in dagbehandeling bij Trauma Centrum Nederland in Vorden en ik krijg nog nazorg.

Hoelang zwijgen over misbruik?

Het verwerken en herstellen van seksueel misbruik in de kindertijd kost heel veel tijd en vind ik erg zwaar.

Hoe lang iemand zal zwijgen over misbruik verschilt per persoon, maar het is dus niet raar dat iemand jarenlang of zelfs decennia lang zwijgt. Ik hoop dat je herkenning vindt in deze blog of dat je het zwijgen nu beter begrijpt. Ik ben benieuwd naar hoe lang jij het misbruikt stil hebt gehouden. Of hoelang het voor jou verborgen is gehouden.

Hoe ben jij het misbruik gaan verwerken? Ik vraag me sowieso af of je het ooit helemaal kunt verwerken van seksueel misbruik. Of je zoiets volledig een plek kunt geven en er volledig van herstelt. Het is denk ik meer dat je leert aan te kunnen ermee te leven. Hoe kijk jij daarnaar? Ik vind het fijn als je me mailt. Hoeft natuurlijk niet, mag wel.

Liefs,

Roos

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *