Op reisblog

Depressie en hypomanie = onderdrukte en ontplofte expressie?!

Mijn bipolaire 2 stoornis bleek een post traumatische stress stoornis te zijn. PTSS wordt vaker verward met een Bipolaire 2 Stoornis, omdat de symptomen erg op elkaar lijken. Bij PSYTREC (waar ik mijn PTSS behandeling heb gehad) maken ze dit vaker mee. Ik heb na zitten denken over mijn “depressies en hypomaniën”. Wat zijn depressies en hypomaniën nu eigenlijk? Waar kwamen ze precies vandaan? Wat gebeurde er in mij?

Depressie is onderdrukte expressie

Door mijn behandeling bij PSYTREC ontdekte ik dat mijn depressies allemaal voortkwamen uit het onverwerkte trauma, het seksueel misbruik uit mijn kindertijd. Ja duh, denk je nu misschien. Maar ik zat er zo in gevangen dat ik het pas ging inzien toen ik het misbruik begon te verwerken.

De gevoelens van schaamte, schuld, walging, onveiligheid etcetera maakten dat ik me intens rot voelde. Ik onderdrukte mijn gevoelens, omdat het teveel pijn deed. Het was te eng en te pijnlijk om te voelen wat er allemaal te voelen was. Daardoor onderdrukte ik mezelf, mijn expressie.

Dat is volgens mij wat depressie eigenlijk écht is. Depressie is onderdrukte expressie. Het onderdrukken van wie je bent, met alle gevoelens die erbij horen. Het gevoel dat je jezelf niet mag en kunt zijn, een “I can’t be me disease”.

De oorzaak van onderdrukking is denk ik bij iedereen anders. Bij mij was de oorzaak het onverwerkte seksueel misbruik.

Ik ben van mezelf, als vurig leeuw teken, een erg intens en expressief persoon. Dus mijn expressie, mezelf, onderdrukken was echt een uitputtingsslag en heel deprimerend. Ik voelde me zo eenzaam.

Ik zie ineens heel helder dat ik tijdens depressies mezelf als een kurk heel hard onder water heb geprobeerd te duwen. Dat kostte veel energie, want die kurk wilde natuurlijk per se naar de oppervlakte.

Als onderdrukken niet meer lukte dan knalde die kurk ineens naar boven. Als tegenbeweging ontplofte mijn expressie ver boven het water uit. Dat was de “hypomanie” denk ik nu.

Verschil manie en hypomanie

Bij een bipolaire 2 stoornis is er geen sprake van manieën, maar van hypomaniën. Er treedt bij een hypomanie hyperactiviteit, overmatige vreugde, impulsiviteit en prikkelbaarheid op, maar het contact met de realiteit gaat niet verloren en er treden ook geen psychotische symptomen op, zoals wanen en hallucinaties. Wat bij een manie vaak wel het geval is.

Een hypomanie ervaarde ik dus nooit als ontregelend en voelde vaak juist fijn omdat ik zóveel levenslust en energie kreeg. Na een periode van depressie was het heerlijk om weer tot leven te komen!

Het nadeel was dat het nogal ongecontroleerd voelde. Het was echt als een lang onderdrukte kurk die uit het water ontplofte. En ik wist na deze toffe piek volgt altijd een diep dal. Er zat dus altijd angst onder de hypomanie.

Hypomanie is ontplofte expressie

Nu ik weet wat ik nu weet, denk ik dus dat mijn hypomanie altijd ontplofte expressie was. Ik ben van mezelf een vurig, enthousiast, gedreven en creatief type. Door het onderdrukken van mezelf door mijn onverwerkte trauma kon ik niet mezelf zijn. Ik vond dit heel verwarrend, frustrerend en verdrietig. Maar het lukte me niet om het anders te doen.

Het voelde alsof die onderdrukte expressie ergens een uitweg zocht en als die werd gevonden ontplofte het dus, omdat het zolang onderdrukt was. Echt als een kurk onder water. Een kurk drijft, die móet naar het oppervlaktewater.

Omdat mijn angstbrein/ amygdala en zenuwstelsel zo ontregeld waren door mijn onverwerkte trauma lukte het me niet om die kurk gewoon lekker te laten drijven op het water. Ik was te erg uit balans. Dus het was óf onderdrukte expressie óf ontplofte expressie.

Ik had natuurlijk wel periodes waarin de kurk even rustig kon drijven, maar ik wist altijd: straks gaat ie weer onder water of de lucht in. Ik had totaal geen controle. Wat ik ook probeerde.

De ontplofte expressie uitte zich bij mij in veel levenslust en levensvreugde waarbij ik van alles creëerde. Ik heb van mezelf veel energie en creativiteit en die wilde ik dan per se uiten, want NU kon het! Ik wist nooit hoe lang zo’n periode zou duren, dus het voelde als nu of nooit.

Ik zette in een paar uur tijd websites op, startte allerlei projecten, deed allerlei bijzonder leuke dingen. Ik hou van creëren en samen mooie dingen maken. In periodes van ontplofte expressie deed ik van alles, maar het was dus nogal ongecontroleerd en ongedoseerd. Daarna stortte ik altijd weer in.

Ik kan nu zo goed zien en voelen wat er voorheen gebeurde. Ik ben niet meer bang dat ik weer terugval. Ik heb namelijk met de behandeling van PSYTREC de oorzaak aangepakt en mijn trauma verwerkt. Ik voel dat ik weer aan het roer van mijn leven sta.

Door verwerking kan ik mijn expressie gewoon uiten

Door mijn behandeling, mijn huiswerk en de nazorg kan ik nu eindelijk “gewoon mezelf zijn”. Ik ben nog steeds een vurig, enthousiast, gedreven en creatief type, maar omdat nu eindelijk mijn hoofd, lijf en hart in balans zijn, één zijn, kan ik mijn expressie gewoon uiten, zonder extreme pieken en dalen. Ik voel me niet langer verscheurd.

Ik denk dat ik van nature een persoon ben met meer beweging in mijn emoties. Met meer golven. Maar dat vind ik nu niet meer erg, ik ben er niet meer bang voor. Dat maakt dus ook dat ik niet meer bang ben dat ik last ga krijgen van depressies en hypomaniën. Ik weet nu hoe ik om moet gaan met mijn emoties. Met mezelf. Mijn amygdala is tot rust gekomen en ik weet hoe ik mijn angstbrein rustig kan houden. En mocht ik het even niet meer weten dan durf ik om hulp te vragen en weet ik dat er altijd hulp is.

Volgende maand begin ik met mijn nieuwe baan. Na een paar jaar niet te hebben gewerkt, omdat ik in die jaren hard aan mezelf heb gewerkt. Maar nu is het tijd voor een nieuwe job! Deze baan is een schot in de roos. Ik ben door zoveel mensen zo goed geholpen om weer te kunnen beginnen met werken. Echt geweldig. Ik ben daar heel dankbaar voor. Ik kan mezelf zijn in deze functie en lekker creatief bezig zijn. Ik heb er superveel zin in!

Ik krijg het liedje van Madonna in mijn hoofd 🎶Express yourself!🎶 Expressie makes me happy.

It didn’t start with you door Mark Wolynn

Ik ben veel aan het lezen over seksueel misbruik en de gevolgen van seksueel misbruik. Ik lees ook veel over de gevolgen van familietrauma’s sinds ik meer weet over wat er in mijn familie is gebeurd.

Via een gesponsord bericht op Instagram (tóch wel handig die cookies!) kwam ik bij het boek van Mark Wolynn: “It didn’t start with you. How Inherited Family Trauma Shapes Who We are and How to End the Cycle.” Superinteressant!

(Ik luister het boek trouwens via een gratis proefabonnement op Audible, via die gesponsorde advertentie.)

Het boek gaat niet over seksueel misbruik. Het wordt zelfs nergens genoemd, vreemd genoeg. Het gaat over trauma in het algemeen en over hoe dat wordt doorgegeven. Ik vind het fascinerend (en confronterend en heftig!) hoe trauma’s onbewust op cel en dna niveau worden doorgegeven.

Ik zat in de buik van mijn oma

We zijn allemaal zo verbonden. Bijvoorbeeld: vrouwen hebben niet alleen in de buik van hun moeder gezeten, maar óók in die van hun oma! Wist jij dat? Ik niet!

Ik heb het even opgezocht en het klopt:
“Al tijdens de zwangerschap worden bij de vrouwelijke foetus alle eicellen gemaakt voor haar hele leven. Als de foetus zo ongeveer 6 maanden oud is bevatten de eierstokken ( je hebt 2 eierstokken, 1 rechts en 1 links van je baarmoeder) zo’n 6 tot 7 miljoen eicellen.” Wonderlijk toch?!

De schrijver Mark Wolynn vertelt dat we dus letterlijk fysiek imprinted zijn met de trauma’s van onze moeders, oma’s en overgrootoma’s enzovoort. Zelfs het sperma van de vader is imprinted als er in zijn familie onverwerkte trauma’s zijn. Deze trauma’s worden dus altijd doorgegeven!

Dat vond ik heel interessant. Zo vóelt het voor mij namelijk ook en eindelijk snap ik waaróm. Ik heb altijd “een olifant in de kamer” gevoeld bij mijn familie en had last van onderlinge spanningen. Nu snap ik veel beter hoe dat kan.

(Vreselijke) onderzoeken bij muizen

In (vind ik vreselijke) onderzoeken bij muizen traumatiseerden ze bepaalde muizen en ontdekten ze dat de trauma response (onder andere bijbehorende veranderde stresslevels) in muizen tot wel drie generaties verder in de famillie nog steeds werden aangetroffen.

Bij muizen die dus zelf géén trauma hadden meegemaakt, maar wél aantoonbaar schade hadden opgelopen door het onverwerkte trauma van hun (voor)ouders. De schade was zelfs terug te vinden in het sperma van de muizen!

Afgezien van het feit dat ik dit afschuwelijk wrede onderzoeken vind, vind ik het wél heel interessant. Muizen zijn geen mensen, maar ik kan me voorstellen dat het bij mensen precies zo werkt.

Mark zegt dat er nog te weinig onderzoek is gedaan bij familie van mensen waar PTSS/ onverwerkte trauma’s heerst om duidelijke conclusies te trekken.

Je leert natuurlijk ook van je ouders. Je kijkt naar ze, doet ze (onbewust) na en neemt onbewust van alles over en geeft dat weer door aan je eigen kinderen. Maar trauma werkt dus niet alleen door door gedrag, maar slaat zich dus óók op in je cellen en je DNA. Ik heb hier vroeger al wel eens over gelezen in het werk van Bruce Lipton, maar ik kan het nu ineens in een context plaatsen.

“It didn’t start with you” is een fascinerend boek. Heftig ook. En confronterend. Ik ben nog bezig met lezen, maar Mark Wolynn komt gelukkig ook met manieren om de familie trauma verspreiding te doorbreken. En dat is mijn wens! Ik wil dat het stopt, want ik heb twee dochters en die wil ik hier niet mee opzadelen nu ik weet dat ik het kan doorbreken.

Ik denk dat ik al heel veel goed werk heb verzet door mijn behandeling bij PSYTREC en al het huiswerk dat ik doe. Maar ik voel dat er nog meer opgeruimd en verwerkt moet worden. Daar ga ik voor!

Ps. Ik heb contact opgenomen met Mark Wolynn, omdat me opviel dat hij nog nergens in het boek seksueel misbruik had genoemd als trauma. Hij noemt onder andere trauma’s als een oorlog meemaken, vroegtijdig overlijden en ander verlies van dierbaren, maar hij noemt nergens expliciet seksueel misbruik.

Seksueel misbruik is mijn inziens een groot trauma dus ik vroeg hem waarom hij dat niet noemt in zijn boek. Hij reageerde, super attent, met:

“Sexual abuse is definitely a huge trauma, as big as the others I mentioned, and very multi-layered. The reason I didn’t address it in the book is that it would have taken several chapters to highlight the underlying and ensuing dynamics. I plan to address it in my next book.”

Ik ben dus benieuwd naar zijn nieuwe boek!

De resultaten van mijn PSYTREC behandeling

Mijn behandeling bij PSYTREC is nu precies een maand geleden. Een mooi moment om de resultaten tot nu toe op te schrijven.

Ik had nooit durven dromen dat mijn behandeling zóveel positieve veranderingen met zich mee zou brengen. Ik had natuurlijk al heel veel voorwerk gedaan, maar die behandeling heeft al het verschil gemaakt.

♡ Geen herbelevingen meer

Het allerbelangrijkste is dat de behandeling mij heeft laten voelen en ervaren dat ik veilig ben in het hier en nu en dat ik mijn trauma en het leven aan kan. Omdat ik geen herbelevingen meer heb, ervaar ik dat het trauma iets is van toen en niet meer van nu. Daardoor gedraag ik me nu niet meer alsof ik nog onveilig ben. Mijn stress systeem is door PSYTREC ge-reset en ik heb tools gekregen om om te gaan met stress.

Een mooi voorbeeld is de eerste avond na mijn behandeling. Robin en de kinderen sliepen bij mijn schoonouders. Ik was die nacht dus alleen thuis. Voor het eerst sinds het trauma kon ik gewoon naar bed gaan!

De monsters onder het bed

Vroeger, als ik alleen sliep of alleen met de kinderen was, dan checkte ik voordat ik ging slapen de sloten wel tien keer. Zat alles écht goed dicht?! Daarna keek ik in alle kasten, onder alle bedden of er niet een man verstopt zat.

Ja ik weet het, hoe bizar, dat je als volwassen vrouw in kasten en onder bedden gaat kijken of er niet iemand zit… Maar me onveilig voelen was voor mij zo normaal dat ik niet eens doorhad hoe abnormaal mijn gedrag was. Al is het overigens voor iemand met PTSS wél normaal/ logisch gedrag!

Ik liet altijd een lampje aan, legde een wapenstok naast mijn bed en liet mijn oordoppen uit. Als Robin thuis was, sliep ik wel altijd met oordoppen, zodat ik niet van ieder geluidje (van de kinderen) wakker zou schrikken. Als ik alleen sliep, liet ik mijn oordoppen altijd uit, zodat ik alerter kon blijven op geluiden. Veiligheidsgedrag dus eigenlijk.

Eindelijk gewoon slápen!

De eerste nacht na mijn tweedaagse behandeling deed ik de deuren op slot, liep zonder extra controleren naar boven, maakte me klaar om naar bed te gaan, deed de lichten uit, oordoppen in en viel (zonder in een foetushouding te kruipen!) gewoon in slaap!

Ik heb de hele nacht probleemloos doorgeslapen! Niet wakker geschrokken, geen nare dromen. Ik kon het haast niet geloven! Het was zo gek om te beseffen dat ik het oude veiligheidsgedrag niet meer nodig had.

Sinds mijn behandeling slaap ik veel dieper. Ik hoef dus geen oordoppen meer in om diep te slapen. Ik schrik niet meer van ieder geluidje wakker en check niet meer of “de kust veilig is”. Wat een verademing! De wapenstok ligt niet meer naast het bed, maar opgeruimd in de kast. Nachtmerries heb ik niet meer gehad.

♡ Niet meer hyperalert zijn

Sinds de behandeling ben ik niet meer hyperalert. Ik scan niet meer de omgeving of de mensen. Ik hoef niemand meer aan te kijken om te zien of iemand te vertrouwen is. Ik hoef niet meer iedereen gedag te zeggen om te laten zien dat ik aardig ben en dat ze me geen kwaad hoeven te doen. Ik mág mensen nog wel aankijken of gedag zeggen als ik dat wíl, maar het hoeft niet meer. Het gevoel van moeten is eraf. Wow, wat een bevrijding!

Omdat ik niet meer hyperalert ben, en mijn angstbrein/ alarmsysteem dus niet meer constant overbodig staat te loeien, raak ik nog maar zelden overprikkeld. Terwijl ik voorheen dagelijks overprikkeld raakte. Dat was mega vermoeiend. Ik heb nu dus ook meer energie! Er is een groot energielek gedicht.

Natuurlijk raak ik nog wel eens overweldigd, maar dat is meestal als er nog iets ouds geraakt wordt. Ik herken dan dat het iets ouds is, doorvoel het en herinner mezelf dat ik nu mezelf ben en in het hier en nu veilig ben. En dan zakt het oude gevoel weg.

♡ Niet meer hoeven vermijden

Ik merk ook heel sterk dat ik niet meer hoef te vermijden. Door de behandeling ontdekte ik hoeveel ik vermeed om mezelf veiligheid te bieden. Nu doe ik dingen, die ik héél lang niet meer durfde. Zoals solliciteren! Er kwam een hele leuke functie voorbij en ik dacht: ik probeer het gewoon! Het was een supertoffe ervaring, ze waren heel enthousiast en ik mag binnenkort op gesprek komen. Wat er ook uitkomt, het was in ieder geval echt goed voor mijn zelfbeeld!

Ik durf nu bijvoorbeeld ook gewoon met de luxaflex open op de bank te zitten of yoga te doen. Ik heb niet meer de angst dat iedereen naar me kijkt, dat ze me willen pakken. Ik durf nu veilig in het zicht te zitten en heb niet meer steeds de behoefte me (in hoekjes) terug te trekken. Ik durf weer dingen te posten op social media, gewoon wanneer ik er zin in heb. Een paar “simpele” voorbeelden, maar voor mij zo’n groot verschil!

♡ Verbetering in mijn gedrag en cognities

Mijn hoofd is door de behandeling opgehelderd. Ik kan nu uitzoomen, relativeren, afstand nemen in plaats van in fight, flight en freeze reacties te zitten.

Ik ben ook héél blij dat ik geen suïcidale gedachtes meer heb. Voor mij was denken aan de dood iets wat ik regelmatig deed. Ik zag het als enige uitweg om aan de chaos en pijn in mijn hoofd en lijf te ontsnappen en rust te vinden. Door PSYTREC heb ik eindelijk rust gevonden in het hier en nu.

Ik ben dus rustiger en stabieler geworden in mijn hoofd en in mijn gedrag. Ik bereidde mezelf altijd overdreven goed voor, was overal veel te vroeg. Ik vond álles even belangrijk. Alles was urgent. Nu kan ik veel beter hoofd- en bijzaken van elkaar onderscheiden. Ik kan nu ook beter mijn grenzen voelen en aangeven en voelen wat ik nodig heb. Ik heb daardoor niet meer zo’n haast en ben geduldiger geworden. Dat geeft rust!

Prefrontale cortex ipv amygdala

PSYTREC noemt dat: de langzame weg. Voorheen stond mijn amygdala overuren te draaien. Door het onverwerkte trauma gingen constant de alarmbellen in mijn hoofd af en ging alles via de snelle route: de amygdala. En dat is nou net niet het nadenkende deel van het brein, maar het fight, flight, freeze of faint stuk van het brein.

De behandeling bij PSYTREC heeft mijn amygdala gekalmeerd en mijn prefrontale cortex geactiveerd en wow dat voelt zo anders! Eindelijk grond onder mijn voeten.

Het voelt anders dan het fundament dat ik tijdelijk voelde door de medicatie in dat kleine jaar dat de lithium leek aan te slaan. Dat bleek, voor mij, een brokkelig fundament. Terwijl ik door PSYTREC nu een stevig fundament voel. Diep geworteld.

Ook is mijn korte lontje weg, waardoor ik niet meer overprikkeld en snel geïrriteerd ben. De angst en paniek ontwrichten mijn leven niet meer. Natuurlijk ervaar ik nog emoties als angst, boosheid en verdriet, maar die emoties zijn nu veel beter gedoseerd en gereguleerd. Dat probeerde ik voorheen ook, maar het lúkte nooit.

Door de behandeling lijkt het alsof ik ineens een volumeknop in mijn hersenen heb. Ik kan de boel regelen en afstemmen. Voorheen was het alleen een ‘aan en uit’ knop. Nu voel ik meer controle zonder dat ik me als paniekerige controlefreak hoef te gedragen. Mijn lijf voel ik veel meer, omdat het nu niet meer eng is om in mijn lijf te zijn. Het voelt zachter, warmer, ronder in mijn lijf.

♡ Ik voel me veilig en kan het leven aan

Er zijn nog veel meer voorbeelden van wat de behandeling voor mij heeft betekend, maar ik denk dat dit de belangrijkste zijn. Er komen er vast nog meer op. Het is pas een maand geleden.

De allergrootste winst is dat ik eindelijk voel en ervaar: Ik ben veilig en ik kan het leven aan.

Ik word niet meer overspoeld door angst, schaamte, schuld, walging en paniek. Ja, ik kan die gevoelens natuurlijk nog wel eens voelen. Maar ik kan ze nu eindelijk plaatsen en weet dat het getriggerd wordt door iets ouds. Ik erken dat ik slachtoffer ben geworden van seksueel misbruik en dat het mij heeft beschadigd. Ik ben daarvan aan het herstellen. Ik hoef niks meer weg te drukken. Het misbruik en de schade daarvan bepalen mijn leven niet meer.

Roer in eigen handen goed voor zelfbeeld

Door mijn behandeling bij PSYTREC heb ik het roer weer in eigen handen gekregen. Eindelijk bepaal ik zélf mijn leven en niet hij en de schade die hij heeft aangericht.

Mijn zelfbeeld is enorm veranderd door de behandeling en dat verandert mijn leven. Ik heb het al zovaak gezegd, maar PSYTREC heeft me echt bevrijd. Ik verheug me op mijn toekomst!

De olifant in de kamer

Er is een moment in mijn leven geweest dat er ineens een grote, vieze olifant mijn kamer in denderde. Ik had het totaal niet verwacht. Ik schrok me dood.

Het ergste was nog: nadat de olifant mij bijna dood liet schrikken, viel híj middenin mijn kamer dood neer. En liet me vervolgens achter met zijn lijk.

De dode olifant

Daar zat ik dan. Als meisje van vijf. Met een dode olifant. In mijn kamer. Of beter gezegd: in mijn bovenkamer. In mijn binnenwereld. Ik voelde meteen: niemand mag die olifant ooit te zien krijgen. Die olifant mag nooit benoemd worden. Nooit! Het was vast mijn eigen schuld dat hij daar lag. Dus ik moest het zelf oplossen.

Ik voelde de schaamte, schuldgevoelens en walging die de olifant met zich mee had gebracht. Het was verwarrend, beangstigend en vies.

Het verstoppen van de olifant

Ik kreeg de olifant niet in mijn eentje weg uit mijn bovenkamer. Om hulp durfde ik niet te vragen. Dus het werd mijn geheim. Ik liet hem onderstoffen en dekte hem zorgvuldig af met vrolijke kleedjes, zodat nooit duidelijk zou worden dat er eigenlijk een dode olifant onder lag.

Die berg met vrolijke kleedjes middenin mijn kamer lag daar natuurlijk heel erg in de weg. Dus ik moest mij sinds de dag dat de olifant in mijn kamer dood neer viel iedere dag om zijn lijk heen manoeuvreren.

Een aanslag door een olifant

De olifant nam veel ruimte in beslag. Hij deed een aanslag op mijn vrijheid en mijn gevoel van veiligheid.

Zolang ik bleef doen alsof ik dat niet erg vond en vermeed om ernaar te kijken, aan te denken en over te praten, was het best te doen. Ik “vergat” zelf wat er precies onder die kleedjes verstopt lag. Maar ja, hij lag er wel en dat ik bleef ik voelen…

Hoe langer hij daar lag en hoe groter en ouder ik werd hoe moeilijker het werd om om de olifant heen te bewegen en hem te negeren.

De olifant in de kamer benoemen

Daar kwam ook nog bij: hoe langer ik de olifant negeerde, hoe meer hij ging rotten en stinken. Tot ik het niet meer kon vermijden.

Andere mensen begon ook op te vallen dat er iets in mijn kamer lag wat er niet hoorde. Dat er iets niet klopte.

Leven met de olifant in mijn kamer was op een gegeven moment niet meer te doen. Ik hield het niet meer vol. Er móest iets veranderen.

Laagje voor laagje begon ik de olifant bloot moet leggen. De kleedjes eraf te halen om te kijken wat er precies onder lag. Ik vroeg eindelijk om hulp en begon erover te praten. Want ik had hulp nodig om de dode olifant bloot te leggen en uiteindelijk uit mijn kamer weg te halen. Alleen kon en durfde ik het absoluut niet aan.

De olifant: het trauma

Sommige mensen leken al te weten dat ik een olifant in mijn kamer had. Of ze dat bewust hadden aangevoeld, weet ik niet. Misschien hadden ze zelf ook een dode olifant in hun bovenkamer liggen. Je herkent denk ik alleen iets bij een ander als je het in jezelf herkent? Voor sommige mensen was het een grote shock.

Wat het in ieder geval in eerste instantie was voor mezelf en vele anderen was, was doodeng en zwaar ongemakkelijk.

De olifant in de kamer is natuurlijk een metafoor voor mijn trauma. Mijn trauma is het onverwerkte seksueel misbruik dat ik op mijn vijfde meemaakte met mijn zwemleraar. Mijn geheim dat ik met niemand durfde delen. Ook omdat ik er geen woorden voor had.

In een onbewaakt moment kwam hij, de dader, als een olifant via de porseleinkast mijn kamer in. En daar is hij járen gebleven. Hij bepaalde voor een groot deel mijn leven. Hij ontwrichtte mijn leven. Zonder dat ik precies door had dat híj het was. Ik dacht dat ik het zélf deed.

Tot het moment dat ik hem ontmaskerde en erkende dat HIJ degene was die mijn leven ontwrichtte.

Verwerken en herstellen

Sinds het moment dat ik het doorzag, kwam er verandering. Ik hoefde niet meer bang te zijn en me niet meer te schamen. De dode olifant maakte plaats voor een krachtige, brullende leeuw.

Verwerken en vermijden gaan niet samen. De olifant in de kamer moest benoemd en erkend worden. Het geheim moest verteld. De schaamte, schuld en walging moesten terug van mij naar hem. Ik moest mezelf weer vinden als referentiepunt.

Het is work in progress. Mijn binnenwereld is nu eindelijk net zo mooi aan het worden als mijn buitenwereld. Wat een ruimte, rust en veiligheid is er ontstaan nu die olifant weg is uit mijn kamer.

Podcast over seksueel misbruik trauma

Op Instagram volg ik CarolynSpringWriter. Ze schrijft hele mooie posts over het verwerken en herstellen van trauma. Haar doel is: helping people recover from trauma and the bad stuff in life. Ze heeft in haar jeugd veel seksueel misbruik meegemaakt, waardoor ze is gaan dissociëren.

Ze heeft ook een podcast over trauma en herstellen van trauma. Echt de moeite waard om te luisteren. Heel herkenbaar en verhelderend vind ik!

Schaamte helpt je overleven

Vandaag luisterde ik deze podcast van Carolyn over schaamte. Shame, unshame and who you really are, is de titel van de podcast. Zo mooi en zo leerzaam!

Mensen die seksueel misbruikt zijn, hebben vaak heel erg veel last van schaamte. In de podcast legt Carolyn uit wat het nut van schaamte is en hoe we onszelf kunnen unshamen. Echt een aanrader!

Ze zegt dat schaamte een overlevingsmechanisme is. Trauma maakt dat we ons onveilig voelen. We doen alles om onszelf veilig te houden. Schaamte heeft hier een hele grote rol in.

Door schaamte houden we onszelf klein, vallen we niet op, pleasen we en hopen we dat daardoor de kans dat we weer misbruikt worden kleiner wordt. Dit herkende ik heel erg. Ik vond sowieso in de hele podcast erg veel herkenning.

Geen diagnose maar een bepaald overlevingsmechanisme

Het gebeurt vaak dat mensen die te maken hebben gehad met seksueel misbruik psychische klachten krijgen en met die psychische klachten durven aan te kloppen bij de GGZ. Vervolgens krijgen ze een diagnose. Bijvoorbeeld borderline of (zoals ik) een bipolaire 2 stoornis.

Carolyn baalt van alle diagnoses die getraumatiseerde mensen krijgen en zegt: It’s nót a mental illness! It’s a response to trauma.

Het is een overlevingsmechanisme dat zich op een bepaalde manier uit en vervolgens door de GGZ bestempeld wordt als een psychische stoornis. (Die diagnose/ stempel is helaas nodig als “kassabon” voor de zorgverzekeraars om de rekening betaald te krijgen.)

Schaamte als indicator

Schaamte is eigenlijk dus een hele grote indicator dat er méér aan de hand is dan we misschien in eerste instantie aan onszelf durven toegeven. Het duurde lang voordat ik alle schaamte wist te koppelen aan het misbruik.

Ik had altijd het gevoel dat ik ontmaskerd zou worden of door de mand vallen (imposter syndrome). Ik schaamde me zó erg. Ik deed alles om het trauma te verbergen. Maar door mijn behandeling bij Psytrec vielen de schellen van mij ogen. Ik hoefde me niet te schamen. Ik kon “gewoon” mezelf zijn!

Het is zo gek hoe het werkt. Carolyn legt ook uit hoe dat werkt.

Veilig voelen > schaamte verdwijnt

Mijn behandeling bij Psytrec heeft ervoor gezorgd dat ik nu een basisgevoel van veiligheid in mezelf ervaar en dat ik voel: ik kan mijn leven aan. Omdat ik me veiliger voel, heb ik bijna geen last meer van schaamte. Natuurlijk kan ik nog wel eens schaamte voelen! Maar het bepaalt mijn leven niet meer.

En ja, het is work in progress. Dit soort podcasts helpen mij bij mijn reis. Misschien heb jij er ook wat aan?!

Luister HIER naar de podcast Shame, unshame and who you really are van Carolyn Spring.

De podcasts over “Trauma is feeling unsafe” en “What does recovery from trauma look like?” en “Suicide” heb ik daarna geluisterd. Ook echt aanraders! Je vindt al haar podcasts hier.

Seksueel misbruik en de gevolgen

De reden dat jij deze blog leest, is waarschijnlijk omdat je zelf misbruikt bent/ wordt of dat iemand in jouw omgeving misbruikt is. Seksueel misbruik komt helaas erg vaak voor en de gevolgen of beter gezegd de schade van seksueel misbruik is groot. In deze blog beschrijf ik meerdere gevolgen van misbruik.

Wat is seksueel misbruik?

Er is sprake van seksueel misbruik als een volwassene seksuele handelingen pleegt met een kind. Of wanneer dit gebeurt in andere situaties waarbij de pleger misbruik maakt van het leeftijdsverschil of van zijn of haar macht. Bij seksueel misbruik is er dus sprake van ongelijkwaardigheid. Bijvoorbeeld: een volwassene en een kind (kindermisbruik), een hulpverlener en een cliënt, een docent en een leerling, een grootouder en een kleinkind (incest).

Gevolgen van seksueel misbruik


De gevolgen van seksueel misbruik kunnen voor iedereen verschillend zijn. Uit vele onderzoeken is bekend dat seksueel misbruik tot allerlei psychische, lichamelijke en andere gevolgen kan leiden.

Zo is er een duidelijke relatie tussen seksuele trauma’s en het optreden van de volgende psychiatrische aandoeningen: posttraumatische stressstoornis of een andere angststoornis, dissociatieve stoornis, overmatig alcohol- en drugsgebruik, stemmingsstoornis zoals bipolaire stoornis, somatisatiestoornis, (borderline)persoonlijkheidsstoornis en psychose.

De relatie met eetstoornissen is nog niet opgehelderd, maar eetstoornissen komen relatief vaak voor bij slachtoffers van seksueel misbruik.

Andere psychische gevolgen zijn suïcidaliteit, automutilatie, problemen met emotieregulatie, emotionele labiliteit of afvlakking, agressiviteit, delinquent gedrag, een negatief zelfbeeld, schuldgevoelens, gevoelens van schaamte, hopeloosheid en wanhoop, seksuele problemen, angst- en paniekaanvallen, slaapstoornissen, wantrouwen, relatieproblemen en eenzaamheid.

Seksueel misbruikte patiënten gaan vaker naar de huisarts met aspecifieke klachten. Daarmee worden klachten bedoeld die niet passen in een specifieke aandoening. Ze worden vaker opgenomen of geopereerd en hebben vaker lichamelijke klachten en chronische pijn, zoals hoofdpijn en buikpijn. Dat betekent dat op vele plaatsen in de gezondheidszorg patiënten zich met aspecifieke klachten melden die gerelateerd kunnen zijn aan seksuele traumatisering.

Niet iedereen die slachtoffer is van seksueel misbruik wordt ziek of krijgt last van klachten. Zover bekend is houdt ongeveer de helft (trauma)klachten over.

“Wat ik wil doet er niet toe”

Een ander groot gevolg van seksueel misbruik is dat je het gevoel kunt hebben dat wat je zelf wilt en wie jij bent er niet toe doet.

Als je seksueel bent misbruikt is er iemand genadeloos over je grenzen gegaan.

Wat jij wilde, voelde of wie je was, deed er niet toe. De dader heeft jou zijn of haar wil opgedrongen. Hij of zij is vanaf dat moment als het ware in je gaan leven.

Daarom kan het lastig voor je zijn geworden om te voelen wat jíj wil en wie jíj bent. Je bent vooral gericht geraakt op wat de ander (van je) wil.

Moeite met grenzen voelen en aangeven

Dat maakt keuzes maken en je grenzen voelen en aangeven vaak lastig. Grote kans dat je vooral focust op de ander door te pleasen en voor de ander te zorgen. Meestal ga je helemaal aan jezelf voorbij en verdwijn je als het ware in de ander.

Het wordt op deze manier erg lastig om je eigen behoeften en jezelf te leren kennen. Dat is sowieso al best een uitdaging, maar als je slachtoffer bent van seksueel misbruik lijkt het een onmogelijke opgave.

Als je dan toch kenbaar maakt wat jij wil en wie jíj bent, voel je je schuldig of schaam je je. Het kan zijn dat je zelfs hees wordt als je jezelf uitspreekt. Dat je gaat stotteren of dat het voelt alsof je keel wordt dicht geknepen. Jezelf uiten is daardoor vaak eng en moeilijk.

Deze video geeft mooi weer wat de gevolgen van seksueel misbruik zijn:

Signalen van seksueel misbruik

Specifieke signalen van seksueel misbruik zijn er helaas niet. Er bestaat geen lijstje met gedragingen waarop je kunt letten als omstander; ieder slachtoffer vertoont weer ander gedrag na het meemaken van seksueel misbruik. Slachtoffers van seksueel misbruik laten bovendien vaak juist heel weinig signalen van seksueel geweld zien, omdat ze het misbruik verborgen willen houden. Dertig procent van de misbruikte kinderen vertoont zelfs helemaal geen signalen.

Het is daarom erg belangrijk te letten op gedrag dat afwijkt. Wat is normaal gedrag voor bijvoorbeeld een kind van drie en wat niet? Of: vertoont iemand verandering in gedrag?

Seksueel misbruik komt veelvuldig voor en kan na tientallen jaren nog een grote invloed hebben op de slachtoffers. Vele volwassenen zullen hun vroegere ervaringen met seksueel misbruik geheel of gedeeltelijk verwerkt of “met succes” verdrongen hebben, maar hulpverleners moeten alert blijven op de mogelijkheid dat bepaalde klachten terug te voeren zijn op seksueel misbruik.

Op latere leeftijd kunnen posttraumatische klachten toenemen en zelfs kunnen klachten ontstaan nadat tientallen jaren de indruk bestond dat het trauma verwerkt was. 

Seksueel misbruik bij kinderen

De Nationaal Rapporteur meldde in 2014 dat één op de drie kinderen in Nederland ooit een vorm van seksueel geweld heeft meegemaakt; soortgelijke cijfers werden eerder ook genoemd in buitenlandse onderzoeken. Maar exacte cijfers van kindermisbruik in Nederland zijn er niet. Veel kinderen laten namelijk niet merken dat ze worden misbruikt. Omdat ze bedreigd worden, bang zijn, zich schamen voor het misbruik. Of omdat ze nog te jong zijn om erover te kunnen vertellen.

Veel jonge kinderen herkennen misbruik ook niet. Ze hebben nog nooit van misbruik gehoord, ze weten simpelweg niet wat het is. En de dader presenteert wat er gebeurt als ‘normaal’. Pas op latere leeftijd dringt het besef door dat wat ze in hun jeugd hebben meegemaakt seksueel misbruik was en lopen ze tegen de gevolgen aan. Dan pas begint de verwerking.

Bij iets oudere kinderen en tieners is het vaak een combinatie van factoren waarom ze niet over het misbruik praten. Denk aan dreiging van of manipulatie door de dader, een gevoel van loyaliteit of afhankelijkheid en de angst dat je er zelf schuldig aan bent of dat je niet geloofd wordt.

Deze cijfers zijn hoogstwaarschijnlijk niet meer dan het topje van de ijsberg. Niet zelden spreken slachtoffers er dus helemaal niet over of ze vertellen pas vele jaren later over het misbruik.

De politie weet simpelweg niet hoeveel mensen zich niet bij hun melden. Bijvoorbeeld omdat ze het gevoel hebben dat ze niet geloofd zullen worden, omdat er geen bewijs is of dat de politie toch niets kan beginnen. Victim blaming is ook een reden waarom slachtoffers hun verhaal niet durven doen.

Een bekende trigger die maakt dat mensen toch over het misbruik gaan praten, is het moment waarop slachtoffers zelf kinderen krijgen of als het oudste kind de leeftijd bereikt waarop het slachtoffer zelf misbruikt is.

Seksueel misbruik bij mannen

Wat veel mensen niet weten, is dat ook mannen slachtoffer worden van seksueel misbruik. Eén op de 25 mannen is ooit verkracht. Waarschijnlijk ligt het aantal mannen dat seksueel misbruikt is hoger, maar door alle schaamte en taboes praten mannen er meestal niet over.

Seksueel misbruikt?

Als je slachtoffer bent van seksueel misbruik, kun je contact opnemen met het Centrum Seksueel Geweld via 0800-0188. Neem het liefst binnen zeven dagen contact op met het Centrum Seksueel Geweld. Binnen die tijd kunnen ze je het beste helpen. Is het misbruik langer dan zeven dagen geleden? Ook dan mag je natuurlijk contact opnemen met het Centrum Seksueel Geweld.

Er zijn gelukkig goede behandelmethodes. Zoals bijvoorbeeld een behandeling bij PSYTREC.

Bronnen:

https://centrumseksueelgeweld.nl/seksueel-misbruik/

https://www.ntvg.nl/artikelen/psychische-gevolgen-op-oudere-leeftijd-van-seksueel-misbruik-de-jeugd/

https://www.nu.nl/weekend/5776125/kindermisbruik-is-qua-omvang-en-impact-een-epidemie.html

https://praktijkvoelmoedig.nl/

Binnenwereldreisverslagen

Een wereldreiziger ben ik niet. Verre van zelfs… Ik maakte wel mijn reis met mijn lief Robin naar Afrika en reisde jaarlijks naar Spanje.

Maar de verste reis die ik ooit maakte, was mijn binnenwereldreis.

Jarenlang heb ik door mijn binnenwereld gereisd. Ik kwam soms op de mooiste plekken, maar heel vaak voelde ik me totaal verdwaald en had ik intense heimwee. Ik wilde niks liever dan naar huis. Maar ik kon mijn thuis maar niet vinden.

Afreizen naar het trauma: het misbruik

Bijna een jaar geleden begon de coronacrisis. Op reis naar buiten gaan kon niet meer. Geen jaarlijkse reis naar Ibiza. Dus reisde ik nog meer naar binnen. Ik reisde stapje voor stapje af naar de donkerste krochten van mijn leven.

Door het programma Geraldine en de vrouwen ontdekte ik de reisgids die me eindelijk de weg naar huis kon wijzen: Psytrec. Na de behandeling van Psytrec kon ik eindelijk mijn vroegkinderlijk trauma verwerken. Eindelijk kwam ik thuis.

Thuis als locatie op mijn navigatie

Ik kan nu natuurlijk nog steeds binnenwereldreizen. Het hele leven is een reis, maar ik heb mijn thuis, mezelf, nu als referentiepunt. Wat een bevrijding!

Een aantal jaar geleden ben ik op deze website begonnen met het bijhouden van “reisverslagen” van mijn binnenwereldreis. Deze blog deelde ik anoniem.

Een nieuw begin

Maar de reis is nu van mij. Ik heb mijn weg gevonden. Ik schaam me niet meer voor mijn reis en het blijkt sommige mensen zelfs te inspireren en te helpen!

Daarom deel ik nu mijn blog, als mezelf.

Ik begon zes jaar geleden, na de geboorte van mijn oudste dochter, een blog voor hoogsensitieve moeders met als naam enthousiasmoeder.nl (woordspeling met enthousiasmeerder).

Toen ik de diagnose bipolaire 2 stoornis kreeg, zei een vriendin voor de grap: dan moet je van enthousiasmoeder maar manischemoeder.nl van maken! Zo startte ik deze blog.

Maar vanaf nu heb ik de naam van deze website omgetoverd naar Binnenwereldreiziger. Met als ondertitel: binnenwereldreisverslagen. Dat past nu beter, vind ik.

Ik hoop dat mijn blog zorgt voor meer openheid en dat het de taboes op de onderwerpen die ik bespreek helpt doorbreken.

Voor iedereen die nieuwsgierig en reislustig: reis je mee?

XoXo Roos, binnenwereldreiziger

Praktijk Voelmoedig

Eergisteren had ik een gesprek met Jeannette Dijkstra van Praktijk Voelmoedig. Wat een mooie vrouw is dat en wat doet zij geweldig en belangrijk werk! Met haar praktijk Voelmoedig helpt ze zowel vrouwen als mannen hun seksueel misbruik verwerken.

Jeannette is opgeleid als traumatherapeut en zat onder andere in de leer bij expert Peter John Schouten, schrijver van het boek Traumaseksualiteit.

In deze podcast hoor je meer over Jeannette en haar werk. Je leert meer over wat seksueel misbruik aan schade aanricht, wat de gevolgen zijn voor je verdere leven en hoe je kunt beginnen met verwerken. Echt een hele waardevolle en leerzame podcast!

Je vindt de podcast HIER.

Twee top boeken: Verlamd van angst en Traumaseksualiteit

Je gaat het pas zien als je het doorhebt zei Johan Cruijff zo mooi. Hoe waar is dat. Steve Jobs zei ongeveer hetzelfde: You can only connect the dots looking backwards. Ik merk dat dit voor mij vooràl van toepassing is nu ik bezig ben met het verwerken van het seksueel misbruik uit mijn kindertijd. Naast de behandeling van PSYTREC zijn er twee geweldige boeken die me erg hebben geholpen in het verwerkingsproces: Verlamd van angst van Agnes van Minnen en Traumaseksualiteit van Peter John Schouten

Ineens vallen zóveel dingen op hun plek. Ineens begrijp ik mezelf en mijn leven zoals het gelopen is. Hoewel ik bij PSYTREC de grootste stap heb gezet in het verwerken van mijn trauma merkte ik dat er nog wel stappen zijn om te nemen. Ik wil graag zo veel mogelijk helder krijgen.

Lezen en doorvoelen

Ik ben dus boeken en artikelen aan het lezen over het verwerken van seksueel misbruik. Dit helpt me om alles een plek te geven en het beter te begrijpen. Bij PSYTREC ging het vooral over het verwerken van het trauma en herstellen van PTSS. Daar ging het over tijdens de psycho-educatie. Nu ben ik mezelf psycho-educatie aan het geven over seksueel misbruik en in het specifiek: seksueel misbruik in je kindertijd.

Verlamd van angst door Agnes van Minnen

Vanuit PSYTREC kreeg ik de tip: “Verlamd van angst. Herstellen na seksueel misbruik”. In dit taboedoorbrekende boek wordt door Agnes van Minnen (programmadirecteur van PSYTREC) precies uitgelegd welke instinctieve overlevingsreacties in werking treden tijdens én na seksueel misbruik. Zoals Agnes het noemt: verlammen, vluchten, vechten of vermijden.

Ook legt ze duidelijk uit waarom zoveel mensen pas decenia later voor het eerst over het misbruik kunnen praten. Het zijn allemaal hele logische overlevingsmechanismes. Wat een opluchting om te lezen hoe het werkt. Te begrijpen waarom ik deed (of juist niet deed) wat ik deed.

Het heeft mij geholpen bij de verwerking. Ik ging het pas zien toen ik het doorhad. Die helderheid werkt helend. Ik kon het tijdens het lezen echt doorvoelen, dankzij mijn behandeling bij PSYTREC.

Ik denk dat het voor alle slachtoffers van seksueel misbruik een waardevol boek is, omdat je door dit boek gaat begrijpen dat alles wat je wel of juist niet gedaan hebt tijdens en na het misbruik de júiste overlevingsreacties waren. Dat je het misbruik dus “goed en volgens het boekje” hebt gedaan en dat jou NIKS te verwijten valt! Je bent nooit schuldig. Toen niet, nu niet. Je hoeft je dus niet schuldig te voelen en niet te schamen.

Je brein en lichaam zijn geheel instinctief blijven hangen in de freeze, flight, fight en soms zelfs faint reacties.

Agnes geeft aan dat door al dit besef de cirkel van misbruik kan worden doorbroken en de kans op herhaling afneemt.

Ik vind het een heel verhelderend en toegankelijk boek met uitleg, tips, mythen die worden ontkracht en voorbeeldverhalen.

Traumaseksualiteit door Peter John Schouten

Via Jeannette Dijkstra van Praktijk Voelmoedig kwam ik in aanraking met het geweldige boek “Traumaseksualiteit” van Peter John Schouten. Dit boek was voor mij de perfecte aanvulling op het boek van Agnes van Minnen, omdat het specifiek in gaat op seksueel misbruik in je kindertijd. Dit boek maakt alles nóg helderder. Ik kan het nu nog beter doorvoelen en dus nog beter verwerken.

Het boek gaat over hoe het trauma het hele verdere leven van het slachtoffer beïnvloedt. De schade door seksueel misbruik is ongekend groot. Het boek legt uit hoe de dader als een soort parasiet nog steeds in je woont, zonder dat je het doorhebt en dat je daardoor de opgelopen schade blijft (herbe)leven. Door verwerking kun je de dader uit jezelf halen en helen van de psychische dwarslaesie die je hebt opgelopen door het seksueel misbruik.

Peter John schrijft in zijn boek alleen over mannen en jongens, maar het is voor vrouwen net zo belangrijk om te lezen. Waar ‘hij’ staat, kun je ‘zij’ lezen. Een aantal dingen is alleen op mannen van toepassing.

Peter John zegt: “Iedereen vindt seksueel misbruik heel erg. Als je echter vraagt wàt er dan zo erg is, dan weten weinigen daar iets zinnigs over te zeggen. Na het lezen van dit boek ben je expert in dit onderwerp. Je verwerft veel nieuwe inzichten en hebt de juiste woorden om details te benoemen.” Dat kan ik beamen!

Met dit boek wil hij bereiken dat iedereen weet dat je door seksueel misbruik traumaseksueel kan worden en een psychische dwarslaesie oploopt. Deze nieuwe begrippen geven een nieuwe kijk op de schade en de gevolgen van seksueel misbruik.

Mensen die seksueel misbruikt zijn, zien pas als ze terugkijken op hun leven, hoe dit misbruik in alle facetten hiervan bepalend is geweest. Je ziet het pas als je het doorhebt, you can only connect the dots looking backwards…

Dit boek geeft tot in detail antwoord op wat er gebeurt op het moment dat een kind betrokken wordt in de seksualiteit van een volwassene. Dat is in enkele seconden schokkend veel. In dit boek lees je óók de invloed van het moment op het verdere leven. Dat is ook schokkend veel.

Peter John zegt” “Verwerken van seksueel misbruik is mogelijk. Dat is hoopvol maar het is wel veel werk. In dit boek lees je het hele proces en alle obstakels die je tegen kan komen. De macht van de dader moet je uit je bannen.” Anders hou je de rest van je leven last van hem en sta je niet aan het roer van je eigen leven. Dat heb ik zo duidelijk ervaren.

Hier een mooie korte video over zijn werk:

Traumaseksualiteit. De schade en gevolgen van seksueel misbruik from Jochem van der Heide on Vimeo.

Ik zie het nu ik het doorheb

Door de behandeling van PSYTREC heb ik (de macht van) de dader uit me gehaald. Zoals de schaamte, het schuldgevoelen en de walging die bij hém horen. Die van hém zijn. Ik zie en voél het nu ik het doorheb.

Ik voel dat het proces nog bezig is. Er is namelijk nog meer aan het licht gekomen. Sinds ik mijn verhaal ben gaan delen, zijn anderen in mijn omgeving hun verhalen gaan delen. En die komen erg dichtbij.

De schellen vallen steeds meer en steeds vaker van mijn ogen. Seksueel misbruik komt zóveel voor en richt zóveel schade aan in mensenlevens. In de wereld!

Er is veel gebeurd en veel veranderd in een paar maanden tijd. Met PSYTREC als superstroomversnelling. En de boeken en de verhalen die ik hoor erbij.

Bovengenoemde boeken en gesprekken met mijn familie hebben veel verduidelijkt. Life works in mysterious ways… You can only connect the dots looking backwards.

Ik vertrouw er door dit alles wel op dat alle dots die nog komen gaan, vanzelf te connecten zijn. En dat geeft rust. Voor nu: doorgaan met alles wat ik heb geleerd bij PSYTREC, uit de boeken en van de verhalen van de mensen die hun verhalen met mij durven delen naar aanleiding van mijn eigen verhaal.

Is er iets wat jij wil delen? Laat het me gerust weten via een reactie onder deze blog of een privé mail via de contactpagina.